ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΠΛΟΥΣΙΟΥΣ

[ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΠΛΟΥΤΟΥΝΤΑΣ]

ΜΕΓΑΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

       1.Έχομεν ομιλήσει και άλλοτε σχετικά με τον νεανίσκον ¹ αυτόν και εξάπαντως θα ενθυμήται ο επιμελής ακροα­τής αυτά που εξετάσαμεν τότε. Πρώτον μεν δεν είναι ο ίδιος με τον νομικόν που αναφέρεται εις τον Λουκάν ². Διότι ε­κείνος μεν ήταν πειρακτήριος με το να κάμνη ειρωνικάς ε­ρωτήσεις, αυτός δε καλά μεν ερωτούσεν, αλλά δεν εδέχετο με ευπείθειαν³. Διότι δεν θα έφευγε λυπημένος από τας απαντήσεις που τού έδιδεν ο Κύριος, εάν περιφρονητικώς τού απηύθυνε τας ερωτήσεις. Δια τούτο κάπως ανάμικτος μας εφαίνετο η συμπεριφορά του, διότι άλλοτε μεν η Γραφή⁴ μας τον δεικνύει άξιον επαίνου, άλλοτε δε αθλιώτατον και καθ' ολοκληρίαν απελπισμένον.

 Το να γνωρίση δηλαδή τον αληθινόν διδάσκαλον και να περιφρονήση την αλαζονείαν των φαρισαίων και την γνώμην των νομικών και την ενόχλησιν των γραμματέων, και να αποδώση την ονομασίαν αυτήν εις τον μόνον αληθινόν και αγαθόν διδάσκαλον, αυτό ήταν εκείνο που επηνέσαμεν. Εκτός δε τούτου και το να φανή ότι φροντίζει πως θα ημπορούσε να κληρονομήση την αιώνιον βασιλείαν, και αυτό αξίζει να το παραδεχθούμεν. Αν­τιθέτως, εκείνο μάλιστα κρίνει ολόκληρον την διάθεσίν του, που δεν αποβλέπει εις το πραγματικώς καλόν, αλλά προσ­έχει αυτό που αρέσει εις τους  πολλούς, το ότι δηλαδή, αφού εδιδάχθη σωτήρια μαθήματα από τον αληθινόν διδά­σκαλον, δεν τα εχάραξεν εις την καρδίαν του και δεν εφήρμοσεν εις την πράξιν τα διδάγματα, άλλ' απήλθεν λυπημέ­νος, τυφλωμένος από το πάθος της φιλοπλουτίας.

Αυτό δε ελέγχει την ανωμαλίαν της συμπεριφοράς και την ασυμφωνίαν προς τον εαυτόν του. Τον ονομάζεις διδάσκαλον ⁵ και δεν κάμνεις αυτά που κάμνουν οι μαθηταί; Τον λέγεις αγα­θόν⁶ και περιφρονείς αυτά που δίδει; Και όμως είναι φανερόν ότι αυτός που είναι αγαθός παρέχει αγαθά. Και ερωτάς μεν να μάθης δια την αιώνιον ζωήν⁷, αποδεικνύεσαι όμως ότι ολόκληρος είσαι δεμένος εις την απόλαυσιν τού παρόν­τος βίου. Ποίον δε δύσκολον, βαρύν ή δυσβάστακτον λόγον σου απηύθυνεν ο διδάσκαλος; Να πωλήσης όσα έχεις και να τα μοιράσης εις τους πτωχούς ⁸. Εάν σου επρότεινε γεωρ­γικάς εργασίας ή τους κινδύνους τού εμπορίου ή όσα άλλα επίπονα προσιδιάζουν εις αυτούς που κερδοσκοπούν, έπρε­πε συ δυσφορών δια την προσταγήν να λυπηθής. Εάν όμως σου υπόσχεται να σε αναδείξη κληρονόμον της αιωνίου ζωής μ' ένα τόσον εύκολον δρόμον που δεν έχει κανένα κόπον και ιδρωτα, δεν χαίρεις δια την ευκολίαν της σωτηρίας, αλλά φεύγεις με οδύνην και πένθος εις την ψυχήν και αχρηστεύεις δια τον εαυτόν σου όλα όσα έχεις κοπιάσει μέχρι τώρα; Διότι εάν δεν εφόνευσες, όπως συ λέγεις, ούτε εμοίχευσες, ούτε έκλεψες, ούτε εψευδομαρτύρησες εναντίον κάποιου ⁹, καθιστάς ανώφελον εις τον εαυτόν σου την επιμέλειαν γύρω από αυ­τά, αφού δεν προσθέτεις αυτό που υπολείπεται, με το οποίον θα ημπορέσης να εισέλθης εις την βασιλείαν τού θεού.

Και εάν μεν κάποιος ιατρός σου υπέσχετο να σου διορθώση α­ναπηρίας που υπάρχουν εις σε εκ φύσεως ή από αρρώστιαν, δεν θα ευθυμούσες όταν το ήκουες; Επειδή δε ο μεγάλος ιατρός των ψυχών θέλει να σε τελειοποιήση ως προς αυτά που καιρίως υστερείς, αρνείσαι την δωρεάν και πενθείς και σκυθρωπάζεις; Είναι φανερόν λοιπόν πως στέκεσαι μακρυά από την εντολήν και ψευδώς ωμολόγησες εις τον εαυ­τόν σου ότι έχεις αγαπήσει τον πλησίον σου ωσάν τον εαυ­τόν σου ¹⁰. Διότι να, η προσταγή τού Κυρίου σε αποδει­κνύει ότι απέχεις παρά πολύ μακρυά από την αληθινήν αγάπην. Διότι εάν αυτό που διεβεβαίωσες ήταν αληθινόν, ότι δηλαδή από τα νειάτα σου ετήρησες την εντολήν της αγάπης και έδωκες εις τον καθένα τόσον όσον και εις τον εαυτόν σου, τότε από που προέρχεται αυτή η χρηματική περιουσία; Διότι η ικανοποίησις των αναγκών των πτωχών καταναλώνει τον πλούτον, όταν δηλ. ο καθένας μεν δέχεται ολίγα δια την ικανοποίησιν των αναγκών του, όλοι δε μα­ζί μοιράζωνται τα υπάρχοντα που εξοδεύονται δι' όλους. Ώστε αυτός που αγαπά τον πλησίον ωσάν τον εαυτόν του δεν κατέχει τίποτε περισσότερον από τον πλησίον.

Άλλ' ό­μως φαίνεσαι να έχης πολλά κτήματα. Από που αυτά; Από που αλλού παρά από τού ότι είναι φανερόν ότι επροτιμούσες την ιδικήν σου απόλαυσιν από την παρηγορίαν των πολλών. Όσον λοιπόν υπερέχεις κατά τον πλούτον, τόσον υστερείς κατά την αγάπην. Διότι προ πολλού θα είχες σκεφθή να απομακρύνης τα χρήματα, εάν είχες αγαπήσει τον πλησίον. Τώρα δε τα χρήματα είναι συνδεδεμένα μαζί σου περισσότε­ρον από τα μέλη τού σώματος, και ο χωρισμός από αυτά σε λυπεί, σαν τον ακρωτηριασμόν των χρησιμωτέρων μελών. Διότι εάν είχες ενδύσει τον γυμνόν, εάν είχες δώσει τον άρ­τον σου εις αυτόν που πεινά, εάν η πόρτα σου είχεν ανοιγή εις κάθε ξένον, εάν είχες γίνει πατέρας των ορφανών, εάν συνέπασχες με κάθε αδύνατον, δια ποία τώρα χρήματα θα εδοκίμαζες λύπην; Που δε θα εδυσκολευόσουν να διαθέσης τα υπόλοιπα, εάν από πολλού είχες σκεφθή να τα μοιράζης εις τους ενδεείς; Έπειτα, εις μεν τας πανηγύρεις κανένας δεν λυπείται να πωλή τα υπάρχοντά του και να αποκτά άντ' αυτών αυτά που χρειάζεται. Αλλά με όσον μικροτέραν τι­μήν αγοράζει τα πολυτίμητα πράγματα, τόσον περισσό­τερον χαίρει, διότι η συναλλαγή του υπήρξε λαμπρά. Εσύ δε λυπείσαι με το να δίδης χρυσίον και αργύριον και κτή­ματα, δηλαδή με το να προσφέρης λίθους και χώμα, δια να απόκτησης την αιώνιον ζωήν.

2. Αλλά τι τον χρειάζεσαι τον πλούτον; Θα ενδυθής με ένδυμα; Δύο πήχεις σου αρκούν λοιπόν δια τον χιτωνίσκον¹¹ και η ένδυσις ενός ιματίου θα καλύψη ολόκληρον την ανάγκην των ενδυμάτων. Μήπως θα εξοδεύσης τον πλούτον εις την διατροφήν; Ένας άρτος είναι αρκετός δια να γεμίσης την κοιλίαν σου. Διατί λοιπόν λυπείσαι; Σαν τι να στερήσαι; την δόξαν του πλούτου; Άλλ' εάν δεν αναζητησης την επίγειον δόξαν, θα εύρης την πραγματικήν εκείνην και λαμ­πράν, που σε προάγει εις την βασιλείαν των ουρανών. Αλλά το να έχης απλώς τον πλούτον είναι πράγμα αγαπητόν, έστω και αν δεν προκύπτει κανένα όφελος άπ' αυτόν. Ότι λοιπόν είναι ανόητος η φροντίδα δια άχρηστα πράγματα, είναι εις όλους γνωστόν. Ίσως σου φανή παράδοξον αυτό που σκοπεύω να ειπώ, πλην όμως είναι από όλα το πιο αληθινόν. Όταν ο πλούτος σκορπίζεται, κατά τον τρόπον που ο Κύριος παραγγέλλει, είναι φυσικόν να παραμένη, όταν όμως φυλάσσεται είναι φυσικόν να αποξενώνεται. Εάν τον φυλάσσης, δεν θα τον έχης, εάν τον σκορπίσης, δεν θα τον χάσης. Διότι εσκόρπισεν ελευθέρως και εμοίρασεν εις τους πτωχούς· η δικαιοσύνη του παραμένει αιωνίως ¹².

Άλλ' όμως ο πλούτος δια τους περισσοτέρους δεν είναι πε­ριζήτητος ούτε δια τα ενδύματα, ούτε δια τας τροφάς, αλλά υπό τού διαβόλου έχει επινοηθή κάποιο τέχνασμα, που υποβάλλει εις τους πλουσίους απείρους αφορμάς δια δαπάνην, ώστε τα περιττά και τα άχρηστα να θεωρούνται ως σπουδαία και τίποτε να μη είναι αρκετόν δια την εφευρε­τικότητα των εξόδων. Διότι διαμοιράζουν τον πλούτον σύμφωνα και προς την παρούσαν ανάγκην και προς την μελλοντικήν, και ένα μέρος μεν το κρατούν δια τους εαυτούς των και το άλλο να είναι απόθεμα δια τα παιδιά τους. Έπειτα δε τον ίδιον πλούτον κατανέμουν σύμφωνα προς τας ποικίλας ανάγκας. Άκου λοιπόν ποιοι είναι οι κανονισμοί αυτών. Να είναι, λέγει, άλλος μεν πλούτος δια χρήσιν, άλλος δε δια απόθεμα, και αυτός που εξυπηρετεί τας ανάγκας να ξεπερνά το όριον των απαραιτήτων πραγμάτων. Αυτός να υπάρχη δια τας πολυτελείας των σπιτιών και εκείνος να εξυπηρετή τας κοσμικάς επιδείξεις. Ο μεν να παρέχη την άνεσιν όταν οδοιπορής, ο δε να κάμνη την ζωήν σου λαμπράν και αξιοπρόσεκτον όταν μένης εις το σπίτι. Ώστε μου έρχεται εις τον νουν να θαυμάζω την εφεύρεσιν των περιττών αναγ­κών. Υπάρχουν χίλια δύο αμάξια, άλλα μεν που μεταφέρουν τας αποσκευάς, άλλα δε που κουβαλούν τους ιδίους και που είναι καλυμμένα με χαλκόν και άργυρον. Υπάρχουν πάμπολλα άλογα που και αυτά γενεαλογούνται από προγόνους ευγενι­κής ράτσας, όπως οι άνθρωποι. Άλλα μεν τους περιφέρουν εις την πόλιν, όταν διασκεδάζουν, άλλα κυνηγούν μαζί τους και άλλα έχουν εξασκηθή δια οδοιπορίαν. Τα χαλινάρια και αι ζώναι και τα περιδέραια, όλα είναι αργυρένια, όλα χρυ­σοκέντητα. Πορφυρένια σαΐσματα που κοσμούν τα άλογα σαν γαμβρούς· πληθώρα από μουλάρια, που κατά χρώμα είναι χωρισμένα. Οι οδηγοί αυτών, ο ένας κατόπιν του άλ­λου· αυτοί που τρέχουν εμπρός και αυτοί που ακολουθούν από οπίσω. Απειράριθμοι από τους άλλους υπηρέτας που αρκούν δια κάθε πολυτέλειαν και άνεσιν, δηλαδή επιστάται, ταμίαι, γεωργοί, τεχνίται, έμπειροι διαφόρων επαγγελμά­των, που έχουν εφευρεθή και δια τα αναγκαία, αλλά και δια την άνετον και απολαυστικήν ζωήν. Μάγειροι, αρτο­ποιοί, οινοχόοι, κυνηγοί, γλύπται, ζωγράφοι, δημιουργοί κάθε διασκεδάσεως. Κοπάδια από καμήλας, που άλλαι μεν είναι δια τα φορτία και άλλαι δια βοσκήν, κοπάδια από άλογα, βόδια, ποίμνια, αγέλαι από χοίρους, οι βοσκοί των βοσκοτόπια αρκετά δι' όλα αυτά και γη που με τα προϊόντα της αυξάνει τον πλούτον. Λουτρά εις την πόλιν, λουτρά εξοχικά, σπίτια περίλαμπρα από ποικίλα μάρμαρα, άλλο μεν από λίθον φρυγικόν, άλλο από πλάκα λακωνική ή Θεσσα­λική. Και από αυτά άλλα μεν που ζεσταίνουν τον χειμώνα, άλλα δε που δροσίζουν το θέρος. Το δάπεδον στολισμένον με ψηφιδωτά και η οροφή χρυσοκέντητος. Το μέρος δε των τοίχων που δεν καλύπτεται από μάρμαρον καλλωπίζεται με ζωγραφιστά άνθη.

3. Όταν όμως ο πλούτος που διαμοιράζεται εις απεί­ρους ανάγκας περισσεύη, παραχώνεται εις την γην και φυ­λάσσεται εις μέρη μυστικά. Διότι το μέλλον δεν είναι φανε­ρόν και μη τυχόν απρόβλεπτοι ανάγκαι μας εύρουν. Είναι μεν απρόβλεπτον το μέλλον εάν έλθης προς την ανάγκην τού χρυσού, δεν είναι όμως άδηλος η ζημία από την απανθρωπίαν της συμπεριφοράς. Διότι αφού δεν ημπόρεσες να εξοδεύσης τον πλούτον εις τας απειραρίθμους επινοήσεις, τότε τον απέκρυψες εις την γην. Είναι φοβερά μανία, όσον μεν ο χρυσός ήταν εις μετάλλευμα, να ανασκάπτης την γην, όταν δε ανακαλυφθή, να τον εξαφανίζης και πάλιν εις την γην.

Έπειτα, νομίζω, σου συμβαίνει όταν παραχώνης τον πλούτον να παραχώνης μαζί και την καρδιάν σου. Διότι όπου είναι ο θησαυρός σου, λέγει, εκεί είναι και η καρδία¹³. Δια τούτο λυπούν αι εντολαί. Διότι τους κάμνουν την ζωήν αβίωτον, όταν δεν καταγίνεται με τας ανωφελείς δαπανάς. Και μου φαίνεται ότι το πάθος του νεανίσκου ή των παρο­μοίων με αυτόν είναι όμοιον, όπως εάν κάποιος πεζο­πόρος που λόγω της επιθυμίας να ιδή κάποιαν πόλιν προθύμως διέτρεξε την οδόν μέχρις αυτής, έπειτα δε κατέλυσε κάπου εκεί εις τα ξενοδοχεία που ήταν εμπρός από τα τείχη. Εξ αιτίας της τεμπελιάς να βαδίση ολίγον, αχρήστευσε και τον προηγούμενον κόπον και απέκλεισε τον εαυτόν του από την γνώσιν των καλών πραγμάτων της πόλεως. Τέ­τοιοι είναι αυτοί που καταδέχονται να κάμνουν όλα τα άλ­λα, άλλ' αντιτίθενται εις την απομάκρυνσιν των υπαρχόν­των. Γνωρίζω ότι πολλοί νηστεύουν, προσεύχονται, στε­νάζουν, φανερώνουν όλην την ανέξοδον ευλάβειαν, δεν α­φήνουν όμως ένα οβολόν εις αυτούς που θλίβονται. Ποιον το όφελος των από την λοιπήν αρετήν; Διότι δεν τους δέ­χεται η βασιλεία των ουρανών διότι είναι ευκολώτερον, λέγει, να περάση μία καμήλα από την τρύπαν μιας βελόνας παρά να εμβή ένας πλούσιος εις την βασιλείαν των ουρα­νών ¹⁴.

Αλλά η απόφασις είναι ολοκάθαρη και αυτός που την είπε δεν διαψεύδεται˙ αυτοί όμως που την πιστεύουν είναι σπάνιοι. Και πως θα ζήσωμεν όταν παραιτηθούμεν από όλα; Ποία δε θα είναι η μορφή τού κόσμου όταν όλοι πωλούν και όλα εγκαταλείπωνται; Μη μ' ερωτάς δια το νόημα των προσταγμάτων του Δεσπότου. Αυτός ο οποίος ενομοθέτησε γνωρίζει πολύ καλά και το αδύνατον να συναρμόζη με τον νόμον. Η καρδία σου ωσάν εις ζυγαριάν ζυ­γίζεται, αν κλίνη προς την αληθινήν ζωήν ή προς την προσωρινήν απόλαυσιν. Διότι αρμόζει αυτοί που σκέπτονται συνετά να θεωρούν την χρήσιν του πλούτου οικονομικήν και οχι απολαυστικήν, και όταν τον αποχωρίζωνται να χαίρουν, ωσάν να αποχωρίζωνται από ξένα, αλλά να μη δυσανασχετούν,   ωσάν να εκπίπτουν  από οικεία.   Διατί λοιπόν λυπείσαι; Διατί καταστενοχωρείσαι ψυχικά, όταν ακούης· Να πώλησης τα υπάρχοντα; Διότι εάν μεν σε συνώδευαν εις το μέλλον ούτε και εις την περίπτωσιν αυτήν θα σου ήταν τόσον περιζήτητα, επισκιαζόμενα από τα εκεί πολύτιμα αγαθά. Εάν δε είναι ανάγκη ακόμη να παραμένουν εδώ, διατί να μη αποκομίσωμεν κέρδος από αυτά με το να τα πωλήσωμεν; Εσύ όμως με το να δίδης χρυσόν και να απο­κτάς άλογον δεν λυπείσαι, με το να πωλής δε πράγματα φθαρτά και να αγοράζης την ουράνιον βασιλείαν, δακρύζεις και αρνείσαι αυτόν πού ζητά και δεν συγκατατίθεσαι να δώσης, με το να εφευρίσκης χιλίας δύο προφάσεις δι' εξόδευμα.

4. Τι θα αποκριθής εις τον κριτήν, εσύ που ενδύεις τους τοίχους και δεν ενδύεις άνθρωπον; Που στολίζεις τα άλογα, αλλά περιφρονείς τον άδελφόν που είναι γυμνός; Που καταμουχλιάζεις το σιτάρι και δεν τρέφεις αυτούς που πεινούν; Που παραχώνεις τον χρυσόν και καταφρονείς τον καταπιεζόμενον; Εάν μάλιστα συζή και γυναίκα που αγά­πα τον πλούτον, τότε η αρρώστια είναι διπλασία. Διότι και τας τέρψεις ανάβει και μαζί μ' αυτάς και τας φιληδονίας αυξάνει, και κεντρίζει τας περιέργους επιθυμίας, με το να επινοή διαφόρους λίθους, μαργαριτάρια και σμαράγδια και σαπφείρους και χρυσόν άλλον με το να τον επεξεργάζε­ται εις κοσμήματα, άλλον δε με το να τού υφαίνη και να αυξάνη την ασθένειαν με κάθε πολυτέλειαν. Βέβαια η φροντίδα γύρω άπ' αυτά δεν είναι κάτι το πάρεργον, αλλά φροντί­ζουν δι' αυτά ολόκληρους νύχτας και ημέρας. Πάμπολλοι δε κόλακες, που συντρέχουν εις τας επιθυμίας των, συγκεν­τρώνουν τους ανθοβαφείς¹⁵, τους χρυσοχόους, τους αρωματοποιούς, τους υφαντάς, τους διακοσμητάς. Δεν παρέχουν περιθώρια εις τον άνδρα να αναπνεύση από τας συνεχείς παραγγελίας της. Κανένας πλούτος δεν είναι αρκετός να εξυπηρέτηση τας γυναικείας επιθυμίας, ούτε και αν ακόμη ρέη από ποταμούς, όταν αύται προμηθεύωνται το τεχνικόν, ωσάν το λάδι από την αγοράν, και τα θαλασσινά άνθη, την θαλασσινήν πορφύραν¹⁶, την πίνναν¹⁷, περισσότερον από όσον το μαλλί από τα πρόβατα. Χρυσός δε που περισφίγγει τα πολύτιμα πετράδια, άλλος μεν γίνεται δι' αυτάς στο­λισμός εις το μέτωπον, άλλος δε γύρω από τον λαιμόν, άλ­λος εις τας ζώνας και άλλος περιβάλλει τα χέρια και τα πόδια.

Διότι αύται που αγαπούν το χρυσάφι χαίρουν να είναι δεμέναι με χειροπέδας, μόνον εάν το δέσιμον είναι από χρυσόν. Πότε λοιπόν θα φροντίση δια την ψυχήν του αυτός που δουλεύει εις τας γυναικείας επιθυμίας; Διότι όπως αι καται­γίδες και αι φορτούναι καταποντίζουν τα σαθρά από τα καράβια, έτσι αι πονηραί διαθέσεις των γυναικών κατα­πνίγουν τας ασθενείς ψυχάς των συζύγων. Όταν λοιπόν ο πλούτος από τον άνδρα και την γυναίκα, που ο ένας συνα­γωνίζεται τον άλλον εις τας επινοήσεις των ματαίων, δια­σπαθίζεται εις τόσα πολλά πράγματα, είναι εύλογον να μη μένη καιρός να ενδιαφερθούν δια τους άλλους. Αλλά εάν μεν ακούσης να πωλήσης τα υπάρχοντα και να τα μοιράσης εις τους πτωχούς, δια να έχης εφόδια δια την αιωνίαν απόλαυσιν, τότε φεύγεις λυπημένος εάν δε ακούσης δώσε χρήματα εις γυναίκας, που ζουν πολυτελώς, δώσε εις τους γλύπτας, εις τους οικοδόμους, εις τους τεχνίτας των ψηφι­δωτών, εις τους ζωγράφους, χαίρεις ωσάν να αποκτάς κάτι πολυτιμότερον από χρήματα.

Δεν βλέπεις αυτούς τους τοί­χους που καταρρέουν με τον χρόνον, των οποίων τα λείψανα ωσάν κάποιοι σκόπελοι αναδύονται από ολόκληρον την πόλιν; Όταν οι τοίχοι αυτοί εκτίζοντο, πόσοι υπήρξαν οι πτωχοί εις όλην την πόλιν, που παρεβλέποντο από τους τότε πλουσίους λόγω της φροντίδος των γύρω από αυτά; Που λοιπόν είναι η λαμπρά κατασκευή των έργων; Που δε αυτός που εκαυχάτο με την μεγαλοπρέπειαν αυτών; Δεν έχουν καταστραφή και εξαφανισθή αυτά, όπως αυτά που με το παιχνίδι κατασκευάζουν τα παιδιά εις την αμμουδιάν και αυτός δεν ευρίσκεται εις τον ωδήν, μετανοιωμένος δια την φροντίδα των ματαίων πραγμάτων; Να είσαι μεγαλόψυχος. Οι μικροί δε και οι μεγάλοι τοίχοι εκπληρώνουν την ιδίαν ανάγκην. Όταν εισέλθω εις σπίτι ανδρός ξιπασμένου και νεόπλουτου και το ιδώ να είναι στολισμένον με ποικίλα άνθη, ηξεύρω πολύ καλά ότι αυτός τίποτε από τα βλεπόμενα πο­λυτιμότερον δεν κατέχει, αλλά καλλωπίζει τα άψυχα και έχει αστόλιστον την ψυχήν.

Ποίαν, πες μου, περισσοτέραν ανάγκην παρέχουν τα αργυρένια κρεββάτια και τα αργυρένια τραπέζια, τα ελεφάντινα καθίσματα και τα ελεφάντινα αμάξια, ώστε ο πλούτος εξ αιτίας αυτών να μη περνά εις τους πτωχούς, μολονότι αναρίθμητοι στέκονται έξω από την πόρταν και εκβάλλουν κάθε είδος λυπητεράς φωνής; Εσύ δε αρνείσαι να δώσης, με το να λέγης ότι είναι α­δύνατον να επαρκέσης εις αυτούς που επαιτούν. Και με την γλώσσαν μεν ορκίζεσαι, ελέγχεσαι δε από το χέρι. Διότι το χέρι σου που δεν ομιλεί, αλλά περιαστράπτει από την πέτραν τού δακτυλιδιού, διαλαλεί την ψευδολογίαν σου. Πό­σους ημπορεί να απαλλάξη από τα χρέη ένα ιδικόν σου δα­κτυλίδι; Πόσα σπίτια που καταστρέφονται να ανορθώση; Μία ιματιοθήκη σου ημπορεί να ενδύση ολόκληρον λαόν που τρεμουλιάζει. Άλλ' ανέχεσαι να διώξης άπρακτον τον πτωχόν, χωρίς να φοβάσαι την δικαιοσύνην της ανταποδόσεως από τον κριτήν. Δεν ελέησες, δεν θα ελεηθής. Δεν άνοιξες την πόρταν, θα εκδιωχθής από την βασιλείαν. Δεν έδωσες το ψωμί, δεν θα λάβης την αίωνίαν ζωήν.

5. Αλλά λέγεις πτωχόν τον εαυτόν σου· και εγώ συμ­φωνώ. Διότι πτωχός είναι αυτός που στερείται από πολλά. Και σας η αχόρταγος επιθυμία σας κάμνει να στερήσθε από πολλά. Εις τα δέκα τάλαντα φροντίζεις να πρόσθεσης άλλα δέκα· όταν γίνουν είκοσι, επιζητείς άλλα τόσα και με το να προστίθεται πάντοτε δεν σου στάματα την ορμήν, αλλά ανάβει την όρεξιν. Διότι όπως εις τους μέθυσους η προσθήκη τού οίνου γίνεται αφορμή τού να μεθούν, έτσι και οι νεό­πλουτοι, αφού αποκτήσουν πολλά, επιθυμούν περισσότερα, τρέφοντες την ασθένειαν με αυτό που πάντοτε προστίθεται και καταντά η φροντίδα τους εις το αντίθετον. Διότι δεν τους ευφραίνουν τα παρόντα αν και είναι τόσα πολλά, όσον τους λυπούν τα ελλείποντα, όσα βέβαια αυτοί υποθέτουν ότι τους λείπουν, ώστε πάντοτε η ψυχή των να λυώνη από τας φροντίδας, εφόσον επιδιώκουν   περισσότερα. Ενώ αυτοί πρέπει να ευφραίνωνται και να είναι ευχαριστημένοι, επει­δή είναι τόσον πολύ εύποροι, αυτοί όμως δυσφορούν και θλίβονται, διότι είναι κατώτεροι από ένα ή δύο υπερπλουσίους. Όταν φθάσουν αυτόν τον πλούσιον, αμέσως αγωνίζον­ται να εξισωθούν με τον πλουσιώτερον. Και όταν και αυτόν τον φθάσουν, τότε μεταφέρουν την φροντίδα εις τον άλλον. Όπως αυτοί που αναβαίνουν την σκάλαν πάντοτε σηκώνοντες το βήμα των εις το παραπάνω σκαλοπάτι, δεν σταματούν προτού φθάσουν εις το τελευταίον, έτσι και αυτοί δεν παύουν την ορμήν της κυριαρχίας ως την στιγμήν που εξυψωθέντες θα καταστραφούν από υψηλόν πέσιμον. Ο κτίστης των όλων έκαμε να είναι αχόρταγον το ακριδοφάγον πτηνόν δια το καλόν των ανθρώπων, εσύ όμως κατέστησες ακόρεστον την ψυχήν σου προς ζημίαν των πολλών. Όσα βλέπει το μάτι, τόσα επιθυμεί ο πλεονέκτης. Το μάτι δεν θα χορτάση από το να βλέπη¹⁸ και ο φιλάργυρος δεν θα κορεσθή από το να λαμβάνη. Ο άδης δεν είπεν αρκεί ούτε ο πλεονέκτης είπε ποτέ αρκεί¹⁹. Πότε θα χρησιμοποίησης τα παρόντα; Πότε θα τα απολαύσης, όταν πάντοτε δια­κατέχεσαι από τους κόπους της αποκτήσεως; Αλλοίμονον εις σας οι οποίοι ενώνετε οικίαν με οικίαν και παραβιάζετε τα όρια των αγρών δια να αφαιρέσετε κάτι από τον πλησίον²⁰ Εσύ δε τι κάμνεις; Δεν επικαλείσαι άπειρους δικαιολογίας, δια να πάρης κάτι από τον πλησίον; Με επισκιάζει, λέγει, το σπίτι του γείτονος, προκαλεί θορύβους, ή φιλοξενεί τους ζητιάνους ή προφασίζεται ο,τι και αν τύχη, τους στενοχωρεί παντού, διαρκώς τους τραβά και τους σπαράσσει και δεν ησυχάζει προτού τους εξαναγκάση να αλλάξουν κατοικίαν. Τι ήταν εκείνο που εφόνευσε τον Ιεζραηλίτην Ναβουθάν; Δεν υπήρξεν η επιθυμία τού Αχαάβ δια το αμπέλι του²¹;

Ο πλεονέκτης είναι κακός γείτων εις την πόλιν, κακός και εις την εξοχήν. Η θάλασσα γνωρίζει τα σύνορα της και η νύ­κτα δεν παραβιάζει την πάλαιαν οροθεσίαν. Ο πλεονέκτης όμως δεν σέβεται τον χρόνον, δεν γνωρίζει σύνορα, δεν ανέ­χεται την σειράν της διαδοχής, αλλά μιμείται την ορμητικό­τητα της φωτιάς. Όλα τα αρπάζει, εις όλα εξαπλώνεται. Και όπως τα ποτάμια, αφού αφωρμίσθησαν από μικράν αρχήν πρώτα, έπειτα ολίγον κατ^’ ολίγον με τας προσθήκας αφού αυξηθούν αφόρητα, με την ορμητικότητα της φοράς παρασύρουν τα εμπόδια, έτσι και αυτοί που απέκτησαν μεγάλην δύναμιν με το να αποκτούν από αυτούς που έχουν ήδη αδικήσει δύναμιν να αδικούν, περισσότερον καταπιέ­ζουν τους υπολοίπους με αυτούς που προηγουμένως ηδικήθησαν και γίνεται δι’ αυτούς η περιουσία της πονηρίας αύξησις της δυνάμεως των. Διότι αυτοί οι οποίοι προηγου­μένως έχουν αδικηθή με το να προσφέρουν κατ' ανάγκην την βοήθειάν των εις αυτούς, συμπράττουν εις τας βλάβας και τας αδικίας των άλλων. Διότι ποιος γείτων, ποίος συγκά­τοικος, ποίος έμπορος δεν παρασύρεται; Τίποτε δεν αντι­στέκεται εις την δύναμιν τού πλουσίου. Όλα υποκύπτουν εις την τυραννίαν, όλα από φόβον ζαρώνουν εις την καταδυνάστευσιν, ώστε ο καθένας από αυτούς που έχουν αδικηθή έχει κάθε λόγον να μη επιχειρή να πάθη χειρότερον κακόν παρά να ζητήση ικανοποίησιν δι' όσα έπαθεν.

 Οδηγεί τα ζευγάρια των βοδιών, οργώνει, σπαίρνει, θερίζει αυτά που δεν τού ανήκουν. Εάν αντιμιλήσης, ακολουθούν τα κτυπήματα˙ εάν οδύρεσαι, σε καταγγέλλει ότι τον εξύβρισες, ότι είσαι υπό δίκην και θα πας φυλακήν. Οι συκοφάνται είναι έτοιμοι να θέσουν εις κίνδυνον την ζωήν σου. Θα είσαι ευχα­ριστημένος αφού δώσης και κάτι παραπάνω να απαλλα­γής από τας ενοχλήσεις.

6. Θα ήθελα να σε ξεκουράσω ολίγον από τα έργα της αδικίας και να δώσω ευκαιρίαν εις τας σκέψεις σου, δια να ενθυμηθής δια ποίον σκοπόν έγινεν η μελέτη των πραγμάτων αυτών. Έχεις τόσα και τόσα πλέθρα καλλιεργησίμου γης, άλλα τόσα φυτευμένα, βουνά, πεδιάδας, κοιλάδας, ποτα­μούς, λιβάδια. Τι λοιπόν θα συμβή ύστερα από όλα αυτά; Δεν σε περιμένουν τρεις πήχεις όλοι  όλοι; Δεν θα είναι αρκετόν το βάρος ολίγων πετρών δια να φυλαχθή η δυστυχής σάρκα; Δια ποίον κοπιάζεις; Δια ποίον αδικείς; Διατί με τα χέρια σου μαζεύεις ακαρπίαν; Μακάρι να μαζεύης ακαρ­πίαν και όχι ύλικόν δια το αιώνιον πυρ! Δεν θα απαλλαγής ποτέ από την μέθην αυτήν; Δεν θα υγιάνουν τα λογικά σου; Δεν θα συνέλθης; Δεν θα φέρης εμπρός εις τα μάτια σου το δικαστήριον τού Χριστού; Τι θα απολογηθής όταν θα σε έχουν περικυκλώσει οι αδικημένοι και θα σε κατηγορούν εις τον δίκαιον κριτήν; Τι Θα κάμης λοιπόν; Ποίους συνηγό­ρους θα πλήρωσης; Ποίους; μάρτυρας θα προσκόμισης; Πως θα ξεγελάσης τον δικαστήν που δεν εξαπατάται; Δεν παρ­ίσταται δικηγόρος εκεί, δεν υπάρχει επιχειρηματολογία που να ημπορή να υποκλέψη την αλήθειαν από τον δικαστήν. Δεν συνοδεύουν οι κόλακες, ούτε τα χρήματα, ούτε το μέγε­θος του αξιώματος. Μόνος χωρίς φίλους, χωρίς βοηθούς, χωρίς συνήγορον, αναπολόγητος, εντροπιασμένος θα οδηγηθής, σκυθρωπός, κατηφής, ολομόναχος, δειλός. Διότι ό­που και αν περιφέρης το βλέμμα σου θα ιδής καθαράς τας εικόνας των κακών έργων από την μίαν τα δάκρυα του ορφανού, από την άλλην τους στεναγμούς της χήρας, άπ' αλλού τους γρονθοκοπημένους από σε πτωχούς, τους υπηρέτας που κατεξέσχισες τας σάρκας, τους γείτονας που εξώργιζες. Όλα θα ξεσηκωθούν εναντίον σου. Ο πονηρός χο­ρός των κακών σου πράξεων θα σε περιστοιχίση. Διότι ό­πως η σκιά το σώμα έτσι και αι αμαρτίαι συνοδεύουν την ψυχήν και εξεικονίζουν ολοκάθαρα τας πράξεις. Δια τούτο εκεί δεν χωρεί άρνησις, αλλά βουβαίνεται το στόμα και μάλιστα το αδιάντροπον. Διότι τα ίδια τα πράγματα του καθε­νός, χωρίς να εκβάλλουν φωνήν, αλλά εμφανιζόμενα όποια α­κριβώς από ημάς έχουν διαπραχθή, καταθέτουν ως μάρτυρες.

Πως να ημπορέσω να φέρω τα φρικτά κάτω από τα μάτια σου; Εάν βέβαια ακούσης, εάν βέβαια μετανοιώσης, να ενθυμηθής την ημέραν εκείνην κατά την οποίαν η οργή τού Θεού φανερώνεται από τον ουρανόν²². Να ενθυμηθής την ένδοξον παρουσίαν τού Χριστού, οπότε θα αναστηθούν εκεί­νοι μεν που έκαμαν το καλόν δια ζωήν, εκείνοι δε που έκα­μαν το κακόν δια καταδίκην²³. Τότε αιώνιος εντροπή εις τους αμαρτωλούς και φωτιά που μέλλει να καταφάγη αυτούς που αντιτίθενται εις τον Θεόν ²⁴. Εκείνα να σε λυπούν και να μη σε λυπή η εντολή. Πως να σε κάμω να λυγίσης; Τι να ειπώ; Δεν επιθυμείς την βασιλείαν; Δεν φοβείσαι την κόλασιν; Από που να ευρεθή θεραπεία δια την ψυχήν σου; Διότι εάν τα φρικτά δεν σε πτοούν, τα φαιδρά δεν σε προτρέ­πουν, ομιλώ εις λιθίνην καρδίαν.

7. Κύτταξε προσεκτικά, άνθρωπε, την φύσιν του πλού­του. Διατί τόσον πολύ έχεις συγκλονισθή από τον χρυσόν; Πέτρα είναι ο χρυσός, πέτρα ο άργυρος, πέτρα ο μαργα­ρίτης, πέτρα η κάθε μία από τας πέτρας. Χρυσόπετρα, και βηρύλλιον ²⁵ και αχάτης ²⁶ και υάκινθος ²⁷ και αμέθυστος ²⁸ και ίασπις ²⁹. Αυτά λοιπόν είναι τα άνθη τού πλούτου. Άπ^’ αυτάς εσύ άλλας μεν αποθηκεύεις με το να τας παραχώνης, άλλας, τας διαυγείς από τας πέτρας, με σκότος τας καλύπτεις, άλλας δε, τας πιο πολύτιμους από αύτάς, τας περιφέρεις καμαρώνων δια την λάμψιν των. Πες μου, ποίον το όφελός σου να περιστρέφης το χέρι που λαμποκοπά από πέτρας; Δεν κοκκινίζεις να επιθυμής τα πετράδια, όπως αι γυναίκες όταν εγκυμονούν; Διότι και εκείναι ορέγονται τα πετράδια και εσύ επιζητείς με λαιμαργίαν τα άνθη των πολυτίμων λίθων με το να αναζητής σαρδόνυχας ³⁰, ιάσπιδας και αμεθύστους. Ποίος καλλωπιστής ημπόρεσε να προσθέση μίαν ημέραν εις την ζωήν; Ποίον ελυπήθη ο θάνατος δια τα πλούτη του; Ποιος εγλύτωσεν από την αρρώστιαν εξ αίτιας των χρημάτων του;

Ως πότε ο χρυσός θα είναι η αγχόνη των ψυχών, το αγκίστρι τού θανάτου, το δόλωμα της αμαρτίας; Ως πότε ο πλούτος θα είναι η αιτία του πολέμου, δια τον οποίον κατασκευάζονται όπλα, και ακονίζονται τα ξίφη; Εξ αιτίας αυτού οι συγγενείς παραγκωνίζουν την συγγένειαν, οι αδελφοί με φονικήν διάθεσιν υποβλέπει ο ένας τον άλλον. Εξ αιτίας τού πλούτου αι ερημίαι φιλοξενούν τους φονιάδες, η θάλασσα τους πειρατάς, αι πόλεις τους συκο­φάντας. Ποίος είναι ο πατέρας τού ψεύδους; ποίος ο δημιουρ­γός της πλαστογραφίας; Ποίος εγέννησε την ψευδορκίαν; Δεν είναι ο πλούτος; Δεν είναι η μέριμνα δι' αυτόν;

Τι κά­μνετε, ω άνθρωποι; Ποιος δια σας έχει στρέψει εναντίον σας τα ιδικά σας πράγματα; Είναι μέσον δια την ζωήν τα χρή­ματα. Μήπως δηλαδή τα χρήματα έχουν δοθή ως εφόδια κα­κών; Είναι λύτρον της ψυχής. Μήπως είναι αιτία καταστρο­φής; Άλλ' ο πλούτος είναι αναγκαίος δια τα παιδιά. Αυτή είναι μία εύλογος δικαιολογία πλεονεξίας. Διότι επικαλείσθε τα τέκνα, δίδετε όμως πληροφορίαν των διαθέσεων της καρδίας σας. Μη κατηγορής τον αναίτιον έχει τον κύριον του, έχει τον οικονόμον του, από άλλον έλαβε την ζωήν, από τον ίδιον περιμένει και τα απαραίτητα δια την ζωήν. Μή­πως τα Ευαγγέλια δεν έχουν γραφή δια τους έγγαμους;

Εάν θέλης να γίνης τέλειος, να πωλήσης τα υπάρχοντά σου και να τα μοιράσης εις τους πτωχούς ³¹; Όταν εζητούσες από τον Κύριον την καλλιτεκνίαν³², όταν αξίωνες να γίνης πατέρας παιδιών, επρόσθεσες άραγε το εξής· δώσε μου παι­διά, δια να παραβιάσω τας εντολάς σου; Δώσε μου παι­διά, δια να μη φθάσω εις την βασιλείαν των ουρανών; Ποίος όμως θα σου εγγυηθή δια την διάθεσιν τού παιδιού, ότι θα χρησιμοποιήση όπως πρέπει τα δοθέντα; Διότι ο πλούτος εις πολλούς έγινε μέσον της ακολασίας. Ή δεν ακούεις τον Εκκλησιαστήν που λέγει είδα θλιβερόν κακόν, να φυλάσσεται δηλαδή πλούτος από τον κάτοχόν του προς ιδίαν βλάβην³³. Και ξανά ότι θα εγκαταλείψω εγώ αυτόν εις τον άνθρωπον, ο οποίος θα με ακολουθήση. Και ποίος γνωρίζει εάν θα είναι σοφός ή άφρων; ³⁴. Πρόσεχε τώρα λοιπόν μη τυχόν, με το να συγκεντρώσης πλούτον ύστερα από πολλούς κόπους, προετοιμάσης δια άλλους υλικόν αμαρτημάτων και έπειτα τιμωρηθής διπλασίως, και δι' αυτά που ο ίδιος αδίκησες και δι' αυτά που εφωδίασες άλλον. Μήπως δεν σου είναι η ψυχή οικειοτέρα από όλα τα, παιδιά; Μήπως δεν συγγενεύεις με αυτήν περισσότερον από όλα; Εις αυτήν πρώτον να αποδώσης τα πρεσβεία της κληρονομιάς, να της προσφέρης πλούσια τα απαραίτητα της ζωής και τότε θα δωρήσης εις τα τέκνα την περιουσίαν. Διότι τα μεν παιδιά που δεν εκληρονόμησαν από τους γονείς, πολλάς φοράς έκαμαν δια τους εαυτούς των σπίτια, η δε ψυχή που έχει εγκαταλειφθή από σε, από ποίον θα ελεηθή;

8. Δια τους πατέρας έχουν λεχθή αυτά που ελέχθησαν. Οι άτεκνοι ποίαν εύλογον δικαιολογίαν της τσιγγουνιάς των επικαλούνται; Δεν πωλώ την πραμάτειαν μου ούτε την μοιράζω εις τους πτωχούς λόγω των αναγκών της ζωής. Λοιπόν δεν είναι διδάσκαλος σου ο Κύριος, ουτε το Ευαγγέλιον κανονίζει την ζωήν σου, αλλά συ ο ίδιος νομοθετείς δια τον εαυτόν σου. Κύττα όμως εις ποίον κίνδυνον ρίχνεσαι όταν έτσι σκέπτεσαι. Διότι εάν ο Κύριος τα διέταξεν εις ημάς ως αναγκαία και εσύ τα διαγράφης ως ανεφάρμοστα, δεν κά­μνεις τίποτε άλλο από το να είσαι φρονιμώτερος από τον νομοθέτην. Άλλ' αφού τα απολαύσω εις ολόκληροη την ζωήν μου μετά τον θάνατον θα κάμω κληρονόμους της περι­ουσίας μου τους πτωχούς, αφού τους καταστήσω κατόχους των ιδικών μου δια γραμμάτων και διαθηκών. Όταν πια δεν θα ευρίσκεσαι ανάμεσα εις τους ανθρώπους, τότε θα γίνης φιλάνθρωπος. Όταν θα σε αντικρύσω νεκρόν, τότε θα σε ονομάσω φιλάδελφον. Σου οφείλεται μεγάλο ευχαριστώ δια την φιλοτιμίαν σου, διότι ενώ κείσαι εις τον τάφον και έχεις διαλυθή εις το χώμα, έγινες άφθονος και μεγαλόκαρδος εις τας δαπανάς. Πες μου, δια ποίους καιρούς θα απαιτήσης τους μισθούς; Δι^’ αυτούς που έζησες ή δι^’ αυτούς τους με­τά τον θάνατον; Αλλά τον καιρόν κατά τον οποίον εζούσες, ενώ εζούσες την ζωήν σου πολυτελώς και ο πλούτος σου εχύνετο τριγύρω σου, δεν καταδεχόσουν ούτε καν να ρίξης μίαν ματιάν εις τους πτωχούς, τώρα δε που είσαι πεθα­μένος, ποία λοιπόν είναι η ενέργεια; Ποίος μισθός δι^’ έργασίαν σου οφείλεται; Δείξε τα έργα και ζήτησε τας ανταμοιβάς. Κανένας μετά την διάλυσιν της πανηγύρεως δεν εμπορεύε­ται. Ούτε στεφανώνεται κανείς όταν έλθη μετά τους αγώνας· ούτε ανδραγαθεί κανείς μετά τον πόλεμον. Όχι λοιπόν είναι ολοφάνεροη ότι ούτε μετά την ζωήν είναι δυνατόν να ευσεβή κανείς. Αλλά δια μελάνης και γραμμάτων εξαγ­γέλλεις τας ευεργεσίας σου. Ποίος λοιπόν θα σου αναγγείλη τον καιρόν τού θανάτου; Ποίος θα σε εγγυηθή δια τον τρό­πον τού θανάτου; Πόσοι δεν έχουν αρπαγή κατά τρόπον αιφνίδιοη, χωρίς να τους επιτρέψη το πάθημα να αφήσουν καν φωνήν; Πόσους ο πυρετός δεν ετρέλλανε; Διατί λοιπόν περιμένεις καιρόν που πολλάς φοράς δεν θα είσαι κύριος των λογικών σου; Νύκτα βαθειά, και ασθένεια βαρεία και βοηθός δεν υπάρχει πουθενά. Και αυτός που παραμονεύει την κληρονομίαν είναι έτοιμος, τα πάντα διοικών προς το συμφέρον του και σου καθιστά άχρηστα τα σχέδια. Έπειτα αφού κυττάξης γύρω εδώ και εκεί και ιδής την ερημίαν που σε περιζώνει, τότε θα αισθανθής την παραφροσύνην, τότε θα αναστενάξης δια την μωρίαν, δια ποίον καιρόν εφύλασσες την εντολήν, οπόταν η μεν γλώσσα παραλύη, το δε χέρι τρέμον ήδη συγ­κλονίζεται από τας νευρικάς συσπάσεις, ώστε ούτε με την φωνήν ούτε με τα γράμματα να καταστή γνωστή η απόφασις. Και όμως, αν και όλα είχαν γραφή φανερά και κάθε λέξις είχε διακηρυχθή απερίφραστος, ένα γράμμα εάν παρεμβληθή είναι αρκετόν να αλλοιώση ολόκληρον την απόφασιν. Μία σφραγίδα εάν παραποιηθή, δύο ή τρεις ψευδομάρτυρες αν υπάρξουν, ολόκληρος η κληρονομιά εις άλλους μεταφέρεται.

9. Διατί λοιπόν ξεγελάς τον εαυτόν σου με το να δια­θέτης κακώς τώρα τον πλούτον εις απόλαυσιν της σαρκός, και με το να υπόσχεσαι εις το μέλλον αυτά δια τα οποία δεν θα είσαι πλέον κύριος; Όπως το απέδειξεν ο λόγος, η σκέψις είναι πονηρά. Ενόσω ζω θα απολαύσω τας ηδονάς, όταν δε πεθάνω θα πράξω τα όσα έχουν διαταχθή. Θα ειπή και εις σε ο Αβραάμ· απέλαυσες τα αγαθά σου εις την ζωήν σου ³⁵. Η στενή και τεθλιμμένη οδός δεν σε χωρά, εάν δεν αποβάλλης το βάρος του πλούτου. Έφυγες από την ζωήν βαστάζων αυτόν. Διότι δεν τον απέβαλες, όπως διε­τάχθης, όταν εζούσες. Επάνω από την εντολήν έθετες τον εαυτόν σου. Μετά τον θάνατον και την διάλυσιν, τότε επροτίμησες την εντολήν από τους εχθρούς. Δια να μη λάβη δηλαδή ο τάδε, ας τα πάρη, λέγει, ο Κύριος. Και πως να το ονομάσωμεν αυτό; Άμυναν προς τους εχθρούς ή αγάπην προς τον πλησίον; Ανάγνωσε τας διαθήκας σου.

Ήθελα βέβαια ακόμη να ζω και να απολαμβάνω τα ιδικά μου. Η χάρις ανήκει εις τον θάνατον, όχι εις σε. Διότι εάν ήσουν αθά­νατος ούτε καν θα ενεθυμόσουν τας εντολάς. Μη πλανάσθε, ο Θεός δεν εμπαίζεται ³⁶. Το νεκρόν δεν προσφέρεται εις θυσίαν. Να προσφέρης ζωντανήν την θυσίαν. Αυτός που από το περίσσευμα προσφέρει δεν γίνεται δεκτός. Εσύ δε αυτά που σου επερίσσευσαν μετά από ολόκληρον την ζωήν, αυ­τά προσφέρεις εις τον ευεργέτην. Εάν δεν τολμάς με τα πε­ρισσεύματα από το τραπέζι να δεξιωθής τους επισήμους, πως λοιπόν τολμάς να εξιλέωσης τον Θεόν με τα περισσεύματα; Οι πλούσιοι ιδέστε το τέλος της φιλοχρηματίας και σταματήσατε να είσθε παθιασμένοι με τα χρήματα.

 Όσον περισσότερον αγαπάς τον πλούτον, τόσον περισσότερον τίποτε δεν χάνεις από αυτά που κατέχεις. Κάμε τα όλα ιδικά σου, κουβάλησε τα όλα, να μη εγκατάλειψης εις άλλους τον πλούτον. Ίσως δε ούτε θα σε στολίσουν οι υπηρέται με τον τελευταίον διάκοσμον, αλλά θα εξαγνίσουν την ταφήν με το να προχωρήσουν λοιπόν σύμφωνα προς την εύνοιαν εις τους κληρονόμους. Και ακόμη ίσως τότε καταφερθούν εναντίον σου με φιλοσοφήματα. Είναι άτοπον, λέγει, να καλλωπίζης νεκρόν και με πολυτέλειαν να κάμης την εκφοράν αυτού, που δεν αισθάνεται πλέον. Τι λοιπόν, δεν είναι καλύτερον να στολίζης αυτούς που επιζούν με την πολυτελή και λαμπράν στολήν από το να κατασαπίζουν μαζί με τον νεκρόν τα πολύτιμα ενδύματα; Ποίον το όφελος από επίσημον μνήμα, από πολυτελή ταφήν και από δαπάνην χωρίς κέρδος; Πρέπει να χρησιμοποιηθούν από τους επιζώντας δια τας ανάγκας της ζωής. Τέτοια θα ειπούν και σε προστα­τεύοντες από το βάρος και χαριζόμενοι εις αυτούς που εκληρονόμησαν τα ιδικά σου. Εκ των προτέρων λοιπόν να ετοιμάσης τα εντάφια εφόδια. Η ευσέβεια είναι καλόν εντάφιον. Αφού ενδυθής όλα, φύγε από την ζωήν.

Κόσμημά σου κάμε τον πλούτον σου. Έχε τον μαζί σου. Να υπακούσης εις τον καλόν σύμβουλον, τον Χριστόν που σε ηγάπησε, που επτώχευσε προς χάριν μας, δια να πλουτήσωμεν ημείς με την πτωχείαν του³⁷. Εις αυτόν που έδωκε τον εαυτόν του δια να μας λυτρώση ³⁸. Ή να τον πιστεύσωμεν ως σοφόν που απο­βλέπει εις το συμφέρον μας ή να τον υπομείνωμεν, διότι μας αγαπά  ή να τον ανταμείψωμεν ως ευεργέτην. Εξάπαντος δε να κάμωμεν τα όσα μας έχουν διαταχθή, δια να γίνωμεν κληρονόμοι της αιωνίου ζωής που εις τον ίδιον τον Χριστόν υπάρχει, εις τον οποίον πρέπει η δόξα και η δύναμις εις τους αιώνας των αιώνων.

Αμήν

Δήλωση μελών και στελεχών του ΚΚΕ: Το κόμμα μας βρίσκεται σε κρίση!

• - Χωρίς λεζάντα -

Α. Η εκτίμηση για το εκλογικό αποτέλεσμα του Κόμματος  

 1. Το αποτέλεσμα των επαναληπτικών εκλογών της 17ης του Ιούνη συνιστά για το Κόμμα μας μία πρωτοφανούς έκτασης εκλογική ήττα, που δεν βρίσκει το ανάλογό της στην πρόσφατη ιστορική του διαδρομή και που θα επιδράσει αποφασιστικά στην παραπέρα πορεία του. Το Κόμμα μας έχασε 258.893 ψήφους, δηλαδή το 48.29% της εκλογικής του δύναμης, όπως αυτή είχε διαμορφωθεί στις εκλογές  της 6ης του Μάη. Από 26 βουλευτές, που είχε εκλέξει, στις επαναληπτικές εκλογές εξέλεξε μόνο 12. Ενώ στην κατάταξη, κατά την εκλογική δύναμη, των κομμάτων που εισέρχονται και αντιπροσωπεύονται στη βουλή κατρακύλησε στην τελευταία θέση.

Από την άποψη της ιστορικής αναλογίας το εκλογικό αποτέλεσμα της  17ης του Ιούνη είναι χειρότερο και από το αποτέλεσμα των εκλογών του 1993, κατά τις οποίες το Κόμμα μας είχε αποσπάσει 313.001 ψήφους έναντι 277.179 ψήφων στις εκλογές της 17ης του Ιούνη και το 4.54% έναντι του 4.50% των ψηφισάντων.  Η διαφορά με τις εκλογές του 1993 βρίσκεται στο γεγονός ότι, τότε, το Κόμμα μας  τελούσε ακόμη κάτω από την ισχυρή επίδραση των δραματικών γεγονότων των ανατροπών των σοσιαλιστικών καθεστώτων της Κ. και Αν. Ευρώπης αλλά και κάτω από την επίδραση της διάσπασης που είχε υποστεί, όπου έχασε τα 2/3 των κομματικών οργανωμένων του δυνάμεων. 

Το εκλογικό αποτέλεσμα αναδεικνύει και επιβεβαιώνει την αδιαμφισβήτητη διαπίστωση ότι το Κόμμα μας έχει εισέλθει σε μια νέα φάση της πορείας του, που το εμφανές χαρακτηριστικό της στοιχείο είναι ότι απομονώνεται από τις λαϊκές και εργαζόμενες μάζες, γεγονός που θα θέσει σε ισχυρή δοκιμασία τη δυνατότητα ανάκαμψής του, παραπέρα θα διακινδυνεύσει ακόμη και την ίδια του την ύπαρξη, εάν συνεχίσει να πορεύεται με μια πολιτική, που για δεύτερη φορά και σε διάστημα ενός μηνός και με τον πιο καταλυτικό και επίσημο τρόπο απορρίφθηκε. 

2. Η καθοδική πορεία του Κόμματος είχε ήδη γενικά δρομολογηθεί από το 2007 όπου εμφανίζονται τα πρώτα σημάδια της Γενικής Οικονομικής Κρίσης του καπιταλισμού, όπου το Κόμμα μας αδυνατεί να τοποθετηθεί με σαφήνεια απέναντι σ' αυτήν  αλλά και να σχεδιάσει άμεσα τον τρόπο που θα την αντιμετωπίσει, σε συνάρτηση με το καθεστώς της ένταξης της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωζώνη και με στόχο την έξοδο της ελληνικής οικονομίας από την κρίση και τη χρεοκοπία. 

Με την επίσημη αναγνώριση της καπιταλιστικής κρίσης, τον Οχτώβρη του 2008, από τη διεθνή και ντόπια ολιγαρχία και τους πολιτικούς εκπροσώπους τους, η ηγεσία του Κόμματος προβάλλει τη θέση ότι η διέξοδος από την οικονομική κρίση και από την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι  «η Λαϊκή Εξουσία και η Λαϊκή Οικονομία», που επεξηγείται περαιτέρω με την επίσημη θέση: Αποδέσμευση από την Ευρωπαϊκή Ένωση και έξοδος από την  οικονομική κρίση με εργατική λαϊκή εξουσία, μονομερή διαγραφή του δημόσιου χρέους και κοινωνικοποίηση των συγκεντρωμένων μέσων παραγωγής. 

Όσο χρονικό διάστημα αυτή η θέση, που με τους κομματικούς όρους σημαίνει αποδέσμευση από την Ευρωπαϊκή Ένωση και έξοδος από την οικονομική κρίση με σοσιαλιστική επανάσταση, δεν γίνεται από τις λαϊκές και εργαζόμενες μάζες, από τα μικροαστικά στρώματα, που βρίσκονται σε πορεία μαζικής καταστροφής, πραχτικά κατανοητή και για όσο χρονικό διάστημα δεν έχουν απεμπλακεί από το κυρίαρχο αστικό πολιτικό σύστημα του δικομματισμού, το Κόμμα μας μπορεί ακόμα να διατηρεί τις δυνάμεις του και να γίνεται αποδέχτης και ενός μέρους της δυσαρέσκειας που προκαλεί η αντεργατική και αντιλαϊκή πολιτική των αστικών κυβερνήσεων. 

Από τη στιγμή, όμως, που οι εργαζόμενοι και τα μικροαστικά στρώματα άρχισαν να εγκαταλείπουν το δικομματισμό - εξ αιτίας της εφαρμοζόμενης, κύρια, οικονομικής πολιτικής - με κορύφωση τις εκλογές της 6ης του Μάη και δεν αναγνώριζαν στην πρόταση διεξόδου που πρόβαλε το Κόμμα μας μια ουσιαστική πρόταση που θα αφορούσε στα άμεσα και καυτά προβλήματα που αντιμετώπιζαν, σε συνδυασμό με το πρόβλημα της διακυβέρνησης της χώρας και την επίλυση του αναπτυξιακού της προβλήματος, οι εργαζόμενοι και τα μικροαστικά στρώματα που επηρέαζε το εγκατέλειψαν με τον πιο εκκωφαντικό, τιμωρητικό και ιστορικά παραδειγματικό τρόπο. 

3. Οι ευθύνες της ηγεσίας του Κόμματος είναι τεράστιες και καθίστανται ακόμη πιο σοβαρές από τη στιγμή που συνεχίζει να αρνείται να τις αναγνωρίσει και να τις παραδεχτεί, από τη στιγμή που ενοχοποιεί, ασυλλόγιστα και ακατανόητα, τις ίδιες τις λαϊκές και εργαζόμενες μάζες, τα μικροαστικά στρώματα, γιατί έπεσαν «θύματα των αυταπατών τους» και της «διαχειριστικής λογικής» της Νέας Δημοκρατίας και του ΣΥΡΙΖΑ! 

Η ηγεσία του Κόμματος αποδεικνύει με τη στάση της, στην καλύτερη περίπτωση,  ότι είναι ολοκληρωτικά αποσπασμένη από τη συγκεκριμένη πραγματικότητα, ότι έχει κατασκευάσει στο μυαλό της και υπηρετεί μια εικονική πραγματικότητα, θολή και συγχυσμένη κι αυτή, που την έχει θεωρητικοποιήσει και που αυτή οδηγεί στη μείωση του κύρους του Κόμματος, στην απομάκρυνση λαϊκών δυνάμεων από αυτό, στην αποδιάρθρωση και στην ασυναρτησία του πολιτικού του λόγου,  στη διάλυση της οργανωτικής του δομής, στον πολιτικό και ιδεολογικό αφοπλισμό των μελών του κόμματος, των οπαδών και ψηφοφόρων του. Με τη στάση της αυτή, επίσης,  η ηγεσία του Κόμματος συμβάλλει στην καλλιέργεια εύλογων αποριών, αναπάντητων ερωτημάτων, ενοχικών αισθημάτων και τάσεων φυγής και απομάκρυνσης των κομματικών δυνάμεων που απέμειναν σ' αυτό.   

Η απόφαση της Ολομέλειας της ΚΕ του Κόμματος, της 18ης του Ιούνη, καταδεικνύει την αποφασιστικότητα της ηγεσίας του Κόμματος να φορτώσει τις ευθύνες για το κραυγαλέα άσκημο εκλογικό αποτέλεσμα στον ίδιο τον εργαζόμενο λαό, να προχωρήσει στον ίδιο ολισθηρό δρόμο που έχει χαράξει. Αναδεικνύει την περίσσεια του ανορθολογικού πολιτικού λόγου που χαρακτηρίζει τη σημερινή ηγεσία του Κόμματος, την αμεριμνησία της και την έλλειψη ευθύνης για το μέλλον του και την ύπαρξή του, αποκαλύπτει τον αλαζονικό της χαρακτήρα. 

Η ηγεσία του Κόμματος δεν αντιλαμβάνεται ότι ήδη άλλαξαν οι όροι για την πολιτική δράση του Κόμματος και της δυναμικής του μέσα στο λαϊκό και εργατικό κίνημα, της εθνικής και διεθνούς απήχησής του. Ο σχηματισμός κυβέρνησης και η προσπάθεια για τη διαμόρφωση ενός νέου αστικού πολιτικού συστήματος περιλαμβάνει την με κάθε κόστος εφαρμογή του μνημονίου και της δανειακής σύμβασης, γεγονός που θα οδηγήσει στην αύξηση του αυταρχισμού και της καταστολής, την ίδια στιγμή που  το μακρύ χέρι της «Χρυσής Αυγής» θα αναλαμβάνει να «παρεμβαίνει» στα πολιτικά πράγματα της χώρας μας και στην καθημερινότητα των εργαζομένων με την καλλιέργεια του φόβου και της τρομοκρατίας.   

Όσο για τη δική μας πρωτοβουλία να δημοσιοποιήσουμε το πολιτικό και κομματικό μας πρόβλημα αμέσως μετά τις εκλογές της 6ης του Μάη ήρθε η ίδια η ζωή να μας δικαιώσει μπροστά στα μάτια όλων των κομματικών δυνάμεων, των οπαδών και ψηφοφόρων του Κόμματος, να αποδείξει την πολιτική αμετροέπεια όλων εκείνων που μας κατηγόρησαν για τους άδηλους σκοπούς μας, την ίδια στιγμή που οι μεν μας κατέτασσαν στην «απέναντι όχθη» ως «άσπονδους φίλους» και οι άλλοι «στο πλευρό» της ηγεσίας. Αυτοί οι τελευταίοι δεν είχαν καν και το πολιτικό θάρρος να ανακοινώσουν την ανοιχτή τους υποστήριξη στο Κόμμα στις εκλογές, μιλούσαν και μιλούν στο όνομα της σωτηρίας του, αλλά,  δυστυχώς, στην πραγματικότητα, λειτουργούν ως κληρονόμοι των ερειπίων του. Από την πλευρά μας κλείνουμε οριστικά και αμετάκλητα αυτό το θέμα και «με τους μεν» και «με τους δε» και δεσμευόμαστε ότι θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για το ΚΚΕ και να παλεύουμε με το ΚΚΕ. 

Β. Ποιοι παράγοντες διαμόρφωσαν το εκλογικό αποτέλεσμα 

Η εκλογική αποτυχία του Κόμματος δεν αποτελεί «κεραυνό εν αιθρία». Είναι το αδιαμφισβήτητο αποτέλεσμα της συνολικής πορείας του, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια μετά το ξέσπασμα της καπιταλιστικής κρίσης. Οι παράγοντες που το διαμόρφωσαν είναι οι παρακάτω: 

1. Η εγκατάλειψη εκ μέρους της ηγεσίας του Προγράμματος του Κόμματος, που ψηφίστηκε στο 15ο Συνέδριο. Με τον τρόπο αυτό στερήθηκε τη δυνατότητα να προτείνει λύση στην πιο κρίσιμη περίοδο που οι εργαζόμενοι, μετά την εγκατάλειψη του δικομματισμού, πρακτικά έβαζαν θέμα διακυβέρνησης της χώρας. Ταύτισε την τακτική με τη στρατηγική - αποκλείοντας τη πρώτη και στρέφοντάς τη, ταυτόχρονα, σε βάρος της δεύτερης, και εγκλωβίστηκε στο στρατηγικό στόχο του κόμματος με αποτέλεσμα όχι μόνο να μην εργάζεται για να δημιουργηθεί το Αντιιμπεριαλιστικό Αντιμονοπωλιακό Δημοκρατικό Μέτωπο πάλης, που θα διεκδικούσε και τη διακυβέρνηση της χώρας και την εξουσία, αλλά, παραπέρα, αφού, μ' αυτόν τον τρόπο δε δημιουργούνται οι όροι και οι προϋποθέσεις για τη σοσιαλιστική επανάσταση τελικά να την υπονομεύει αδυνατίζοντας στο έπακρο τη δύναμη και το ρόλο του Κόμματος, που είναι προϋπόθεση για την πραγματοποίησή της.  

2. Η ουσιαστική εγκατάλειψη της ιδεολογία μας και η αντικατάστασή της από ένα συνοθύλευμα  τροτσκιστικών και νεοτροτσκιστικών επεξεργασιών, που ιστορικά αποδείχτηκαν λαθεμένες, έχουν ως υπόστρωμα τη μικροαστική ανυπομονησία για τη σοσιαλιστική επανάσταση, ενώ δεν είναι σε θέση στο πολιτικό επίπεδο να αποδώσουν πολιτικές λύσεις με βάση τη λενινιστική αρχή: «συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης». Η ηγεσία του Κόμματος παρασύρθηκε από το γενικό σχήμα ότι ανάμεσα σε δυο κοινωνικοοικονομικούς σχηματισμούς δεν μπορεί να παρεμβληθεί ένας τρίτος, που αυτό είναι σωστό, αλλά το επέκτεινε και στα ζητήματα της πολιτικής εξουσίας, πράγμα που είναι λάθος. Δεν υπάρχει πλήρης αντιστοιχία ανάμεσα στο «πολιτικό» και το «κοινωνικό». Έτσι διέγραψε τις μεταβατικές περιόδους, οι οποίες υπάρχουν στην κοινωνία (και στη φύση) και ιστορικά έχουν καταγραφεί (και στη φύση έχουν αποτυπωθεί). 

3. Η πολιτική και η στάση του Κόμματος στο εργατικό κίνημα, γιατί απομονώθηκε από την εργατική τάξη, γιατί πέραν του αναγκαίου πολιτικού και ιδεολογικού διαχωρισμού με τις αστικορεφορμιστικές, σοσιαλρεφορμιστικές και οπορτουνιστικές δυνάμεις διαχώρισε και οργανωτικά το εργατικό κίνημα κάθετα μέχρι κάτω. Το αποτέλεσμα ήταν να  αποσύρει πρακτικά και επί της ουσίας τις δυνάμεις του από τα σωματεία και τις ομοσπονδίες με παράγωγο αποτέλεσμα να μην μπορεί να ασχοληθεί ουσιαστικά, παρά μόνο αποσπασματικά, με τα πραγματικά και άμεσα προβλήματα των εργαζομένων, στη σύνδεσή τους με το πρόγραμμα του κόμματος και την προοπτική του σοσιαλισμού, αφού αναίρεσε τη βασική αρχή του κομμουνιστικού κινήματος ότι «το κόμμα είναι ο επιστημονικός σοσιαλισμός μέσα στο εργατικό κίνημα». Το γενικό αποτέλεσμα ήταν να αδρανοποιηθούν τα σωματεία των εργαζομένων, αυτός ο θεμελιώδης και αναντικατάστατος οργανωτικός και συνδικαλιστικός θεσμός τους. Έτσι το Κόμμα μας δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει παράλληλα και τον κυβερνητικό συνδικαλισμό και γενικότερα τον οπορτουνισμό. Τελικά αυτή η πολιτική και η στάση του Κόμματος έφερε και τη μείωση των δυνάμεών του μέσα στο εργατικό κίνημα. 

4. Η οργανωτική του δομή και λειτουργία, γιατί αναίρεσε στην πράξη το δημοκρατικό συγκεντρωτισμό και τους λενινιστικούς κανόνες λειτουργίας ενός επαναστατικού, κομμουνιστικού κόμματος. Αφαίρεσε το αντικείμενο δουλειάς των ΚΟΒ με αποτέλεσμα αυτές να γενικολογούν γύρω από το στρατηγικό στόχο του κόμματος, να αποσπαστούν από τη ζωντανή πραγματικότητα των εργαζομένων, να σπάσουν τους δεσμούς τους μ' αυτούς. Να μη μπορούν να αναπτύξουν τη δράση τους στο χώρο τους, που είναι το οξυγόνο για τη λειτουργία των ΚΟΒ, το καθημερινό «σχολείο» για τη δραστηριότητα των κομματικών μελών και για την ανάδειξη στελεχών. Αυτή η κατάσταση έφερε οργανωτική καχεξία και η ανάδειξη των στελεχών δεν ήταν το αποτέλεσμα της δράσης τους και της άμεσης επαφής τους με τους εργαζόμενους. 

Γ. Το Κόμμα μας βρίσκεται σε κρίση 

Το Κόμμα μας έχει περιέλθει σε κρίση. Κρίση που εκφράζεται στην πολιτική του, την ιδεολογία του και την οργανωτική του λειτουργία. Κορυφαία έκφραση αυτής της κρίσης, γι αυτή τη περίοδο, είναι η ίδια η αλαζονική στάση της ηγεσίας του Κόμματος που αυτοεπαίρεται ότι εν γνώσει της ως προς το εκλογικό αποτέλεσμα πήγε «κόντρα στο ρεύμα». Δηλαδή, ισχυρίζεται η ηγεσία του Κόμματος ότι είχε προβλέψει το εκλογικό αποτέλεσμα και πήγε στις εκλογές «χτυπώντας τις καμπάνες» μήπως και ακούσουν οι εργαζόμενοι και ο ελληνικός λαός για την «εργατική, λαϊκή εξουσία». Αδιαφόρησε παγερά και παρέκαμψε όλες τις σαφείς και καταγεγραμμένες προειδοποιήσεις εκ μέρους των οπαδών και ψηφοφόρων του Κόμματος για τη γραμμή του Κόμματος. Δεν έλαβε υπόψη της ότι στις δημόσιες συσκέψεις κανείς από τους οπαδούς του Κόμματος δεν τη κατηγόρησε γιατί είπε «όχι» στην πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για την «Αριστερή κυβέρνηση». Την κατηγόρησαν, όμως, γιατί εγκατέλειψε το Πρόγραμμα του Κόμματος. 

Μία απάντηση και ένα ερώτημα. 

Η απάντηση είναι: Το Κόμμα μας από τότε που δημιουργήθηκε πηγαίνει κόντρα στο ρεύμα. Πηγαίνει κόντρα στις αστικές ιδεολογίες, στα κόμματα της ολιγαρχίας, στη σοσιαλδημοκρατία, στο φασισμό, στις προκαταλήψεις των λαϊκών μαζών, στις αντιδημοκρατικές πρακτικές των αστικών πολιτικών δυνάμεων, στην καταστολή, στον αυταρχισμό, στον πόλεμο, στον ανορθολογισμό, στο μυστικισμό, στη μεταφυσική, στις θρησκείες, στις θεωρίες της «ψωροκώσταινας», στην καθυστέρηση, στην εξαθλίωση των εργαζομένων, στην υποτέλεια, στην εξάρτηση, στις ξένες επεμβάσεις, στον καπιταλισμό και τον ιμπεριαλισμό. 

Σ' αυτήν την αιματόβρεχτη και γεμάτη θυσίες πορεία κόντρα στο ρεύμα απέκτησε κύρος, καθορίστηκε ως ιστορικός πατριωτικός και διεθνιστικός προοδευτικός πολιτικός οργανισμός με αδιαμφισβήτητη προσφορά στην ιστορική εξέλιξη της χώρας μας. Υποκλίθηκαν μπροστά του ακόμη και οι αντίπαλοί του. Κόντρα στο ρεύμα αυξήθηκε στις εκλογές του 1981 και κόντρα στο ρεύμα αύξησε τις ψήφους του στις εκλογές το 1985, παρά τη μικρή μείωση του ποσοστού του. ΠΟΤΕ, όμως δεν πήγε κόντρα στους όρους και τις προϋποθέσεις ωρίμανσης της πολιτικής συνείδησης των λαϊκών μαζών. Και εδώ είναι το πρόβλημα. Η ηγεσία του Κόμματος οδήγησε τα πράγματα σε τέτοιο σημείο, που στη συνείδηση των εργαζομένων και των λαϊκών μαζών να μειωθεί το κύρος του, να απαξιωθεί ο πολιτικός του λόγος με αποτέλεσμα να του γυρίσουν την πλάτη. 

Το ερώτημα είναι:  Πως συμβαίνει οι θέσεις του Κόμματος να έχουν ευρύτερη απήχηση αλλά να βρίσκονται «σε αναντιστοιχία» με το εκλογικό αποτέλεσμα και ταυτόχρονα να έχει προβλέψει αυτό το αποτέλεσμα; Κάθε πολιτικός οργανισμός που προβλέπει ότι το εκλογικό αποτέλεσμα θα είναι αρνητικό γι αυτόν, ταυτόχρονα, διαπιστώνει ότι η απήχηση των θέσεών του μειώνεται. Κάθε πολιτικός οργανισμός που διαπιστώνει την ευρύτερη απήχηση των θέσεών του ανταμείβεται με την αύξηση των δυνάμεών του, ίσως όχι στο βαθμό που θα έπρεπε. Πως εδώ, με την ηγεσία του Κόμματος, συμβαίνει αυτό το παράλογο φαινόμενο; 

Φαίνεται ότι η ηγεσία του Κόμματος δεν έχει αντιληφθεί ακόμη ότι το Κόμμα μας το στήριξαν και το ψήφισαν αυτοί που το πόναγαν, που αντιλαμβάνονταν την αναγκαιότητα της ύπαρξής του, την αναγκαιότητα να μην αποκλειστεί από τη βουλή κι ας διαφωνούσαν με την πολιτική του γραμμή. Και μ' αυτήν την έννοια σημειώθηκαν και ορισμένες επιστροφές ψηφοφόρων. 

Το Κόμμα μας βρίσκεται σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση. Οι κομματικές δυνάμεις θα επωμιστούν το δύσκολο έργο της ανασυγκρότησης και ανάτασης του Κόμματος. Όλοι πρέπει να δώσουμε τον καλύτερο εαυτό μας και όλες μας τις δυνάμεις. Η ηγεσία του Κόμματος πρέπει να αντιληφθεί και να αναλάβει τις ευθύνες της και να διευκολύνει την ανασυγκρότηση του Κόμματος. Αυτό που χρειάζονται αυτή τη στιγμή οι κομματικές δυνάμεις είναι να κατανικήσουν τα αισθήματα λύπης και απογοήτευσης. Αυτό που δεν χρειάζονται οι κομματικές δυνάμεις είναι να βρεθούν μπροστά σε ένα ανοίκειο κυνήγι μαγισσών. Οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές.  

 

 

πηγή : www.pathfinder.gr

 18/06/2012

Νέα Σπορά

Παρέμβαση στο Twitter για Χρηματιστήρια και Καπιταλισμό

  Vassilios Lappas ‏@FilikosEtairos

Τώρα καθώς "πέφτουν" πάλι οι δείκτες των χρηματιστηρίων σε όλο τον κόσμο νέος άνεμος για αγορές πρόκειται να "σηκωθεί" τις επόμενες μέρες.

Vassilios Lappas ‏@FilikosEtairos  

 Άλλωστε στον καπιταλισμό πάντοτε ανθίζουν νέες ευκαιρίες! Ασχέτως αν κάποοι σκοτώνονται, αυτοκτονούν, διαλύονται.Κοινωνικός δαρβινισμός

Vassilios Lappas ‏@FilikosEtairos

Όποιος δεν μπορεί να δεχτεί το μοντέλο του οικομικοκοινωνικού δαρβινισμού που αναπτύσσεται στον καπιταλισμό είναι σίγουρα σοσιαλιστής.

Παρεμβάσεις στο Twitter για τον Ποδοσφαιρικό Αγώνα Ανάμεσα στην Ε.Ο. Ελλάδας και Ε.Ο. Γερμανίας

Vassilios Lappas ‏@FilikosEtairos

Είναι πράγματι κρίμα να παρασυρόμαστε σ΄ έναν φρενήρη κι επικίνδυνο φανατισμό. Ας σοβαρευτούν επιτέλους οι δημοσιολογούντες !

  Vassilios Lappas ‏@FilikosEtairos

Μήπως πρέπει να σκεφτούμε πως πρόκειται για έναν απλό ποδοσφαιρικό αγώνα και όχι για ένοπλη αντικατοχική αντίσταση ;

  Vassilios Lappas ‏@FilikosEtairos

Δηλαδή για να καταλάβω αν απόψε η Εθνική ομάδα κερδίσει το ματς με τη Γερμανία θα αλλάξει κάτι σημαντικό στη ζωή μας ; Δεν νομίζω !

Παρεμβάσεις στο Twitter με Αφορμή την Υπουργοποίηση του κ. Βρούτση στο ΥΠ.ΕΡΓ.

  Vassilios Lappas ‏@FilikosEtairos

Γνωρίζουμε καλά πως υπάρχουν δίπλα μας εργαζόμενοι με συμβ. μερικής απασχόλησης που δουλεύουν πλήρες ωράριο με αμοιβή όμως αναντίστοιχη.

  Vassilios Lappas ‏@FilikosEtairos

Η Καταστρατήγιση του 8 άωρου στον ιδιωτ. τομέα είναι συστηματική και τείνει να νομιμοποιηθεί !

Vassilios Lappas ‏@FilikosEtairos

Επιπροσθέτως ανυπομονώ να δω και τις επιμέρους ενέργειες του κ. Βρούτση σχετικά με το ζήτητμα των συλ. συμβ. εργ. καθώς και με το 8 αωρο.

  Vassilios Lappas ‏@FilikosEtairos

Διότι όπως δήλωσε ο απέρχόμενος υπ. υπουργός κ. Ρουμπακιώτης η κατάσταση που επικρατεί στον εργασιακό χώρο του ιδ. τομέα είναι εκρηκτική !

  Vassilios Lappas ‏@FilikosEtairos

Περιμένω να δω τις ενέργειες του νέου υπουργού εργασίας προκειμένου να μπει μια τάξη στο χάος της "μαύρης" κι ανασφάλιστης εργασίας.

Vassilios Lappas ‏@FilikosEtairos

Περιμένω λοιπόν από τον κ. Βρούτση ένα σαφές πλαίσιο πρωτοβουλιών, αποφάσεων και πράξεων. Πριν οι εργαζόμενοι στον ιδ. τομέα γίνουν σκλάβοι.

Επιτάχυνση της «ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης» θέλει το Βερολίνο

Ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Γκίντο Βεστερβέλε επαναλαμβάνει ότι η κρίση χρέους «επέδειξε την ανάγκη επιτάχυνσης της ολοκλήρωσης» της Ευρώπης, σε συνέντευξή του που δημοσιεύεται σήμερα στην εφημερίδα Le Figaro. «Η κρίση επέδειξε την ανάγκη επιτάχυνσης της ολοκλήρωσης. Ενα σφάλμα διαπράχθηκε κατά τη δημιουργία του κοινού νομίσματος: η οικονομική πολιτική των ευρωπαϊκών χωρών δεν είναι επαρκώς συντονισμένη...Η Ευρώπη είναι κάτι περισσότερο από μία κοινή αγορά και ένα κοινό νόμισμα. Είναι μία κοινότητα έκφρασης της κοινής μας κουλτούρας...Η επαναδιατύπωση του ευρωπαϊκού σχεδίου αποτελεί το καθοριστικό βήμα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και επίσης για την υπέρβαση της κρίσης χρέους. Κανείς επενδυτής δεν θα ποντάρει την Ευρώπη, εάν δεν έχει την πεποίθηση ότι η Ευρώπη πιστεύει στον εαυτό της και εργάζεται για την πρόοδό της», λέει ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών. Στο πολιτικό επίπεδο, ο Γκίντο Βεστερβέλε προτείνει κάθε μεγάλη πολιτική ευρωπαϊκή οικογένεια να παρουσιάσει έναν κοινό επικεφαλής υποψήφιο στις προσεχείς ευρωεκλογές. «Αυτό θα έκανε καλό στην Ευρώπη, εάν οι επόμενοι υποψήφιοι στις ευρωεκλογές παρουσιάζονταν από κοινού σε όλες τις χώρες και έκαναν από κοινού προεκλογική εκστρατεία σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η Ευρώπη θα αποκτούσε πιο οικείες ευρωπαϊκές φυσιογνωμίες. Για τον λόγο αυτόν επιθυμούμε οι πολιτικές οικογένειες να παρουσιάσουν κοινό επικεφαλής υποψήφιο», λέει Ο Γκίντο Βέστερβέλε. Ο Γερμανός υπουργός εκφράζει επίσης την υποστήριξή του προς την Ιταλία, η οποία βρίσκεται και πάλι στο στόχαστρο των αγορών και εφαρμόζει αποφασιστικής σημασίας μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας. «Η Ιταλία είναι μία πολύ ανταγωνιστική χώρα με πολλά πλεονεκτήματα, όπως και η Ισπανία. Μόλις εφαρμοσθούν οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, οι χώρες αυτές θα μπορέσουν να ξεπεράσουν τα προβλήματά τους», λέει. πηγή : www.kathimerini.gr Πηγή: ΑΜΠΕ

Αλλαγή εποχής με την Αριστερά

Σε καθοριστικό παράγοντα των πολιτικών εξελίξεων αναδεικνύεται, αν και δεύτερος, ο ΣΥΡΙΖΑ, με ποσοστό - ρεκόρ για την Αριστερά 27% περίπου. Πρώτη η Ν.Δ. με 29,7%, αλλά με 3,5% λιγότερο και από την ήττα της του 2009

Πηγή :Εφημερίδα :"Η Αυγή" 

Γιατί Ψήφος στον ΣΥΡΙΖΑ

 Γράφει ο Βασίλης Στεφ. Λάππας

Λιγότερα πλέον από δύο εικοσιτετράωρα μας χωρίζουν από το άνοιγμα της κάλπης. Την Κυριακή 17 Ιουνίου 2012 οι Έλληνίδες και οι Έλληνες πολίτες προσέρχονται στα εκλογικά κέντρα για να ασκήσουν το αναφαίρετο δημοκρατικό τους δικαίωμα. Μετά την αποτυχία σχηματισμού κυβέρνησης ως απόρροια του εκλογικού αποτελέσματος της 6ης Μαίου ο ελληνικός λαός καλείται επί της ουσίας να στείλει τούτη τη φορά ένα σαφές και καθαρό μήνυμα για το τι είδους διακυβέρνηση επιθυμεί. Νέα Δημοκρατία και ΣΥνασπισμός ΡΙΖοσπαστικής Αριστεράς με την ένδειξη των επάλληλων δημοσκοπήσεων φαίνεται να συγκεντρώνουν την προσοχή του εκλογικού σώματος για το μεγάλο διακύβευμα της διακυβέρνησης. 

Η συντηρητική δεξιά παράταξη μετά τις μαζικές προσχωρήσεις στελεχών από τον ακροδεξιό και νεοφιλελεύθερο χώρο εγγυάται μια απαρέγκλιτη πολιτική απόλυτα ευθυγραμμισμένη στις δεσμεύσεις που αυτές υπαγορεύονται τόσο από τα δύο μνημόνια όσο και από τις δανειακές συμβάσεις. Τα περιθώρια αυτονόμησης για τη ΝΔ είναι σχεδόν αδύνατα και ο λόγος βρίσκεται στην υπογραφή του προέδρου της κ. Αντώνη Σαμαρά στην Κομισιόν και στην Τρόικα. Κατά συνέπεια πιθανή κυβέρνηση από τη ΝΔ και τους πρόθυμους εταίρους της - αν βεβαίως δεν έχει διασφαλίσει αυτοδυναμία - θα βασίζεται στα μνημόνια που άλλωστε έχει ψηφίσει η προηγούμενη κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος και ασφαλώς ο Αντώνης Σαμαράς.

 Επομένως, τα περί επαναδιαπραγμάτευσης, είναι καθαρές δημοκοπίες που στοχεύουν στην κατ΄ εξακολούθηση εξαπάτηση του φοβισμένου και τρομοκρατημένου εκλογικού σώματος. Είναι άλλωστε προφανές πως η ηγεσία και το στελεχιακό επικοινωνιακό δυναμικό της Δεξιάς επιχείρησε να χειραγωγήσει τους ψηφοφόρους της όχι προτάσσοντας ένα πρόγραμμα βιώσιμης ανάπτυξης και κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά χρησιμοποιώντας ως εργαλείο το φόβο και τα χαλκευμένα συμπλέγματα ευρώ - δραχμή επιχείρησαν συστηματικά να  κινδυνολογούν ασύστολα και ασύδοτα εξωθώντας την κοινωνία στην παραζάλη κι όχι όπως θα περίμενε ο καθένας εχέφρων πολίτης  την παράθεση μιας νηφάλιας και συγκροτημένης πολιτικής θέσης. Είναι θλιβερό γεγονός πως  η επικοινωνιακή τακτική της ΝΔ επιδίωξε και εν πολλοίς αναλώθηκε στην προσπάθεια να νεκραναστήσει ακόμα και τον .... κομμουνιστικό κίνδυνο ο οποίος καιροφυλακτεί και επαπειλείται. Τόσο μεγάλη πολιτική αποκοτιά και αβελτηρία αναμφίβολα αιφνιδίασε ακόμη και τους πλέον παραδοσιακούς πλην όμως φιλελεύθερους ψηφοφόρους του κόμματος της ΝΔ.

 Απέναντι λοιπόν σε αυτόν τον απροκάλυπτο πανικό που ενορχηστρωμένα ενέσπειρε ο γκεμπελικός μηχανισμός προπαγάνδας της ΝΔ υψώνεται η φωνή της ηρεμίας και του υπεύθυνου πολιτικού λόγου. Δίχως άναρθρες κραυγές και μεγαλοστομίες ο Αλέξης Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ παρά τις πρόσκαιρες κι ως ένα βαθμό δικαιολογημένες αμφισημίες - αφού μέσα σε διάστημα λιγότερο του μήνα η Αριστερά αναδείχθηκε από κόμμα του 4,6% έτοιμη να "κρούσει" τη θύρα της εξουσίας εβρισκόμενη στις εκλογές της 6ης Μαίου στο 17%  και να διεκδικεί με αξιώσεις ψηλαφητές τη διακυβέρνηση -  αποτελούν την εγγυημένη πολιτική πρόταση που στις υπάρχουσες και διαμορφωμένες πολιτικοοικονομικές συνθήκες, μπορούν να δώσουν λύση απεγκλωβισμού, ανάσας και προοπτικής για το σύνολο της χειμαζόμενης κοινωνίας από την ληστρική και ακολουθητέα οικονομική πολιτική που ισχύει εδώ και δυόμισι χρόνια στη χώρα.

Δίχως να υπόσχεται θαύματα μα και χωρίς να διολισθήσει σε ακατάσχετη παροχολογία, όπως έπραξαν όλοι οι προηγούμενοι που κυβέρνησαν την πατρίδα μας, ο ΣΥΡΙΖΑ σήμερα με σύνεση εξαγγέλλει ένα πρόγραμμα οικονομικής ανόρθωσης με την κοινωνία όχι στο περιθώριο αλλά αντιθέτως στο κέντρο και σύμμαχο. Σχολεία, Νοσοκομεία και άλλες νευραλγικές δομές που τελούν σήμερα σε κατάρρευση μπαίνουν από τη μεριά του ΣΥΡΙΖΑ στον στόχο για τη διάσωσή  και την περαιτέρω αναβάθμιση τους. 

Η χάραξη εθνικής στρατηγικής με την ακύρωση των μνημονίων και τη δυνατότητα της επαναδιαπραγμάτευσης της δανειακής σύμβασης γίνονται εφικτά καθώς η πολιτική ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ δεν δεσμεύεται ούτε από ενυπόγραφες επιστολές, ούτε από κοινοβουλευτικές εγκρίσεις και επιδοκιμασίες. Ειδικά όλες εκείνες οι πληθυσμιακές ομάδες όπως οι άνεργοι, οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι, τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, οι άστεγοι, οι ανάπηροι και κυρίως τα υποσιτιζόμενα παιδιά  σήμερα βιώνουν μια κατάσταση στα όρια της απελπισίας και της απόγνωσης. Η ανοχή βρίσκεται στα μεσοαστικά στρώματα που ακόμη διαθέτουν αφορολόγητο χρήμα και ίσως κάποιες αποταμιεύσεις  ικανές για την ώρα να τους διασφαλίσουν ένα ικανοποιητικό επίπεδο διαβίωσης. Όλοι όμως οι υπόλοιποι ήτοι η συντριπτική πλειοψηφία πένεται και η ΝΔ είναι ανίκανη να προσφέρει χέρι βοήθειας και στήριξης στους αδύναμους.

Τα 15 χρόνια από τα 38 της μεταπολίτευσης που ο λαός έδωσε την ευκαιρία στην γαλάζια παράταξη να αναλάβει τις τύχες της χώρας, εκείνη έδειξε σαφείς προτιμήσεις προώθησης των συμφερόντων των μεγαλοαστικών, πρωτίστως και δευτερευόντως  μεσοαστικών στρωμάτων. Εργαζόμενοι, άνεργοι και άλλες αδύναμες κοινωνικές τάξεις έμεινα αθέατοι για τη ΝΔ. Πόσο μάλλον σήμερα που το κόμμα του Σαμαρά της Μπακογιάννη - ναι επαναπατρίσθηκε μόλις δεν εκλέχτηκε βουλευτής-, των ακροδεξιών Βορίδη, Γεωργιάδη και Πλεύρη έχει υπογράψει τα μνημόνια υποθήκευσης της ιδιωτικής περιουσίας των Ελλήνων  και ασφαλώς της  δημόσιας περιουσίας της χώρας. 

Ας μην τρέφουμε αυταπάτες ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα φέρει στην Ελλάδα στις 18 Ιουνίου τον σοσιαλισμό. Υπόσχεται και εγγυάται όμως να σταματήσει τον κατήφορο που διέταξε η οικονομική ολιγαρχία μαζί με τα αιρετά νεοφιλελεύθερα φερέφωνα της Ευρώπης να πάρει η χώρα. Καθώς ατυχής συγκυρία βρήκε το ελληνικό κράτος να διοικείται την περίοδο εκείνη από οσφυοκάμπτες, τυχοδιώκτες και εν τοιαύτη περιπτώσει κατώτερους των περιστάσεων υπουργούς και πρωθυπουργούς. Την Κυριακή 17 Ιουνίου χρειάζεται λοιπόν να δώσουμε ψήφο ενίσχυσης της πολιτικής δύναμης εκείνης που θα αγωνιστεί να αποτρέψει την απόλυτη ανθρωπιστική καταστροφή που ενσκήπτει απειλητικά στην κοινωνία μας. Επομένως, με σιγουριά και αισιοδοξία μα κυρίως με ψυχραιμία και με αίσθημα κοινωνικής αλληλεγγύης και ευθύνης ψηφίζουμε τον ΣΥΡΙΖΑ ως Συνισταμένη Δύναμη Αποτροπής και Ανατροπής.

Είναι ο ΣΥΡΙΖΑ το ΠΑΣΟΚ του 1981;

Πηγή :Εφημερίδα " Η Αυγή της Κυριακής" 

Ημερομηνία δημοσίευσης: 10/06/2012

Του ΒΑΣΙΛΗ ΚΩΤΟΥΛΑ

Ο ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί να είναι η σύγχρονη δημοκρατική ριζοσπαστική Αριστερά, προσπαθεί να εκφράζει, να συνθέτει ό,τι το καλύτερο έχουν να επιδείξουν τα ιστορικά ρεύματα της Αριστεράς, το σοσιαλιστικό, το κομμουνιστικό και της ευρύτερης Αριστεράς, να συμμετέχει, να βοηθά και να βοηθιέται από την οργανωμένη "κοινωνία των πολιτών", από τα νέα κινήματα, τα κοινωνικά φόρουμ, τις "πλατείες των Αγανακτισμένων".

Από αρκετούς διατυπώθηκε ο ισχυρισμός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι το ΠΑΣΟΚ των δεκαετιών του εβδομήντα και του ογδόντα, ότι το πολιτικό και εκλογικό σκηνικό θυμίζει 1981, ότι ο Τσίπρας ακόμη και στα συνθήματα και τα σχήματα λόγου μοιάζει με τον Α. Παπανδρέου. Συνήθως οι ισχυρισμοί αυτοί εδράζονται σε αντιφατικές ιδεολογικές και πολιτικές προελεύσεις, προσεγγίσεις και σκοπιμότητες. Άλλοι το ισχυρίζονται για να περιγράψουν απλώς τη δυναμική, άλλοι ως κάτι το θετικό και άλλοι, οι περισσότεροι, για να πουν ότι ο Τσίπρας είναι δημαγωγός και λαϊκιστής όπως ήταν ο Α. Παπανδρέου, συνεπώς και ο ΣΥΡΙΖΑ είναι, θα γίνει, το ΠΑΣΟΚ της εποχής μας, που θα κοροϊδέψει και θα προδώσει τον κόσμο και το λαϊκό κίνημα.
Οι παραπάνω ισχυρισμοί και αναλύσεις δεν είναι απλώς αβάσιμοι, αλλά και όπου διατυπώνονται από σοβαρούς αναλυτές και διανοούμενους, ακόμη και της Αριστεράς, και όχι μόνο από ασόβαρα "παπαγαλάκια" και ανόητους προπαγανδιστές και συκοφάντες -και είναι πολλοί αυτοί- δεν παίρνουν υπόψη τους δύο βασικούς παράγοντες που διαφοροποιούν το φαινόμενο ΣΥΡΙΖΑ από εκείνο του ΠΑΣΟΚ.







Το ΠΑΣΟΚ του χθες και του σήμερα

Πράγματι το σημερινό σκηνικό από την άποψη της πολιτικής και εκλογικής απήχησης του ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να μοιάζει με εκείνο του 1981 και είναι θετικό αυτό, αλλά οι ιστορικές, κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες -ελληνικές, ευρωπαϊκές και παγκόσμιες-είναι εντελώς διαφορετικές. Επίσης οι πρωταγωνιστές, τότε το ΠΑΣΟΚ, τώρα ο ΣΥΡΙΖΑ, συγκροτούν εντελώς διαφορετικές πραγματικότητες, τόσο από άποψη ιστορικής προέλευσης όσο και από ιδεολογική, πολιτική, θεωρητική και προγραμματική στρατηγική στόχευση.
Το ΠΑΣΟΚ του '81 είχε πίσω του τη δεκαετία του εβδομήντα και τη μεγάλη πολιτικοϊδεολογική απάτη του Α. Παπανδρέου που συνοψιζόταν στα συνθήματα "ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο" και "Στις 18 σοσιαλισμός". Τα συνθήματα εκείνα και πολλά άλλα παρόμοια εγκλώβισαν αρκετές λαϊκές δυνάμεις και αριστερές μάζες, φαίνονταν αριστερά ριζοσπαστικά, εθνικο-απελευθερωτικά και έτσι παγιδεύτηκε ένας ολόκληρος λαός. Στη συνέχεια το ΠΑΣΟΚ, αφού αναρριχήθηκε στην εξουσία και αφού προσπάθησε τα πρώτα χρόνια και έκανε αρκετά θετικά φιλολαϊκά πράγματα, γρήγορα προσγειώθηκε σ' αυτό που ήταν, σ' αυτό που κυρίως αποσκοπούσε ο αρχηγός του: στο στρίμωγμα της Αριστεράς και στην "εξουσία για την εξουσία".
Με τις πρώτες δυσκολίες παραδόθηκε στα μικρά και κυρίως στα μεγάλα συμφέροντα, στους μεγαλοεργολάβους και τους μεγαλοπρομηθευτές του Δημοσίου, γέννησε και έθρεψε τη διαφθορά στην κοινωνία και το κράτος, δημιούργησε τα αμέτρητα λαμόγια, τους κλέφτες και τους αδίστακτους νεόπλουτους, τα καινούργια τζάκια, την εκτεταμένη φοροδιαφυγή και φοροκλοπή, την κομματοκρατία στο Δημόσιο, τον εκφυλισμό των συνδικάτων και τις κομματοκρατικές συντεχνίες.
Το κομματικοποιημένο κράτος και το κρατικοποιημένο κόμμα γίνονται ο κύριος μοχλός εξασφάλισης κομματικής και πολιτικής πελατείας. Την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων και του εκσυγχρονισμού του Σημίτη έγινε το μεγάλο φαγοπότι σε βάρος του λαού και της οικονομίας και με γοργούς ρυθμούς το ΠΑΣΟΚ μεταλλάχθηκε στη νεοφιλελεύθερη εκδοχή της σοσιαλδημοκρατίας.
Οι σημερινοί ηγέτες και ηγετίσκοι του, αφού κατέστρεψαν την Ελλάδα, φιλοδοξούν να γίνουν Μπλερ ή Σρέντερ και η εξουσιομανία του αρχηγού τους συγκεντρώνει μόνο τ' αρνητικά χαρακτηριστικά του Α. Παπανδρέου. Με αυτό το ΠΑΣΟΚ και με αυτή την αναξιόπιστη, ηθικά και πολιτικά, ηγετική ομάδα, κανένας σοβαρός διάλογος δεν πρέπει και δεν μπορεί να γίνει. Διάλογος και συνεργασία μπορεί να γίνει με ό,τι υγιές έχει μείνει και κυρίως με τη βάση και τα απλά μέλη του, αφού πρώτα απαλλαγούν από την ηγεσία που τα τελευταία χρόνια με τα Μνημόνια και τις δανειακές συμβάσεις παρέδωσε την Ελλάδα στην τρόικα, στους κερδοσκόπους δανειστές και την οδήγησε στην καταστροφή.



Ο ΣΥΡΙΖΑ του σήμερα και του αύριο

Η ιστορία, οι ιδεολογικές και στρατηγικές κατευθύνσεις που γέννησαν τον ΣΥΡΙΖΑ είναι εντελώς διαφορετικές. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι, προσπαθεί να είναι, ο συνεχιστής των καλύτερων παραδόσεων του ελληνικού και ευρωπαϊκού εργατικού, σοσιαλιστικού, κομμουνιστικού και αριστερού κινήματος. Η καθοριστική του συνιστώσα, που είναι ο ΣΥΝ, καθώς και κάποιες άλλες μικρότερες, όπως η ΑΚΟΑ, προέρχονται κυρίως από τα σπλάχνα της ελληνικής κομμουνιστικής παράδοσης, εκφράζουν και προσπαθούν να εκφράσουν και να συνεχίσουν τις καλύτερες παραδόσεις, όπως εκείνες του ΕΑΜ και της ΕΔΑ.
Οι κεντρικές ιδέες, οι στρατηγικές κατευθύνσεις, οι θεωρητικές διερευνήσεις, οι ιδεολογικοί και οραματικοί ορίζοντές τους προέρχονται κυρίως από τις δύο κρίσεις, ρήξεις, τομές και διασπάσεις του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος. Εκείνη του 1968 που γέννησε το ΚΚΕ Εσωτερικού και εκείνη των αρχών της δεκαετίας του ενενήντα, όταν το μισό περίπου ΚΚΕ -τότε που ο σ. Δραγασάκης έχασε τη γραμματεία του κόμματος από την Παπαρήγα με 3-4 ψήφους διαφορά- εξοστρακίστηκε και διαγράφτηκε από το ΚΚΕ και έμεινε στον ΣΥΝ, από τον οποίο αποχώρησε το ΚΚΕ.
Οι κεντρικές ιδέες και κατευθύνσεις των δύο εκείνων αντιδογματικών και αντισεχταριστικών ρήξεων εμπνέουν σε σημαντικό και καθοριστικό βαθμό τον σημερινό ΣΥΡΙΖΑ. Οι διασπάσεις του ΚΚΕ συμπύκνωναν και συμπυκνώνουν και σήμερα την ανάγκη της συνεχούς ανανέωσης, εμπλουτισμού και επικαιροποίησης του προγράμματος, του σχεδίου, της θεωρίας και της στρατηγικής του αντικαπιταλιστικού δημοκρατικού δρόμου. Πορεία που απαιτεί τη συγκρότηση του ευρύτερου δυνατού και πλειοψηφικού μπλοκ των πολιτικών, κοινωνικών, λαϊκών και ταξικών δυνάμεων για να βγει σήμερα η χώρα από τα Μνημόνια της καταστροφής, ν' αναδομηθεί η Ευρώπη προς την κατεύθυνση της ρήξης με τη δικτατορία των κερδοσκοπικών χρηματοπιστωτικών αγορών. Έτσι και μόνον έτσι μπορεί να σωθεί και η Ευρώπη από την κατάρρευσή της.
Ο ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί να είναι η σύγχρονη δημοκρατική ριζοσπαστική Αριστερά, προσπαθεί να εκφράζει, να συνθέτει ό,τι το καλύτερο έχουν να επιδείξουν τα ιστορικά ρεύματα της Αριστεράς, το σοσιαλιστικό, το κομμουνιστικό και της ευρύτερης Αριστεράς, να συμμετέχει, να βοηθά και να βοηθιέται από την οργανωμένη "κοινωνία των πολιτών", από τα νέα κινήματα, τα κοινωνικά φόρουμ, τις "πλατείες των Αγανακτισμένων". Μέσα σ' αυτές τις διεργασίες να επικαιροποιεί το σχέδιο και το αναλυτικό πρόγραμμα των φιλολαϊκών, φιλοεργατικών μεταρρυθμίσεων, των δομικών αλλαγών στην οικονομία, στην παραγωγή και στους θεσμούς προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης και του "βαθέματος" της δημοκρατίας, που όλο και περισσότερο συρρικνώνεται, αφυδατώνεται, κενοποιείται από τη λειτουργία και τη δράση της παγκόσμιας δικτατορίας των χρηματοπιστωτικών ασύδοτων αγορών και των υπηρετών τους.
Αυτή η στρατηγική απαιτεί διαδοχικές δομικές ρήξεις με το ελληνικό, ευρωπαϊκό και παγκόσμιο σύστημα της τραπεζοκρατίας και του κεφαλαίου. Όλα αυτά θα φωτίζονται και θα φορτίζονται ιδεολογικά, επιστημονικά και θεωρητικά, υπερβαίνοντας οριστικά τη θεωρία των σταδίων, από το όραμα και τη στρατηγική του σοσιαλισμού που ή θα είναι δημοκρατικός ή δεν θα υπάρξει.
Απ' όλα τα παραπάνω νομίζω πως είναι φανερό ότι οι ιδέες και οι δυνάμεις που συγκροτούν τον ΣΥΡΙΖΑ έχουν ελάχιστη σχέση -και σε κεντρικά στοιχεία τους είναι συγκρουσιακά αντιτιθέμενες- με εκείνες του ΠΑΣΟΚ. Να γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνει ΠΑΣΟΚ στη θέση του ΠΑΣΟΚ. Κάτι τέτοιο θα τον έφερνε σ' αντίθεση, σε σύγκρουση με τον γενετικό κώδικα των ιδεών του και συνεπώς είναι αδύνατο.
Εκτιμώ ότι αυτό το κατανοούν απόλυτα ο σ. Τσίπρας και η αρκετά άξια νέα ηγετική ομάδα που τον στηρίζει, τα κεντρικά όργανα του ΣΥΝ και του ΣΥΡΙΖΑ. Οι όποιες ανεπάρκειες και λαθεμένες, μεμονωμένες τοποθετήσεις προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση, ακόμη και ανώτερων στελεχών ή και κάποιων μικρών συνιστωσών, είναι αρνητικά φαινόμενα και δυσκολεύουν, αλλά δεν αλλοιώνουν και δεν απειλούν την κεντρική φυσιογνωμία και κατεύθυνση.
Η κεντρική κατεύθυνση θα δυσκολευτεί, μπορεί και να μην προχωρήσει επαρκώς ή ακόμη και ν' ανατραπεί, τόσο γιατί μπορεί ν' αποδειχθούν οι αντικειμενικές δυσκολίες και τα εμπόδια -ελληνικά, ευρωπαϊκά και διεθνή- υπέρτερα των δυνάμεών μας, όσο και γιατί οι άλλες αντιενωτικές δυνάμεις της Αριστεράς, και κυρίως η ΔΗΜ.ΑΡ. και το ΚΚΕ, για διαφορετικούς λόγους και με διαφορετική βαρύτητα η κάθε μία, ίσως να μη συμβάλλουν όσο θα μπορούσαν και όσο θα έπρεπε για ν' ανταποκριθεί η Αριστερά στο μοναδικό ιστορικό ραντεβού, στην ιστορική πρόκληση που μπορεί ακόμη να την καλέσει να κυβερνήσει. Για τον ρόλο και τις ευθύνες της ΔΗΜ.ΑΡ. και του ΚΚΕ θα επανέλθω με άλλο κείμενό μου.

ΣΛΑΒΟΪ ΖΙΖΕΚ στην " ΑΥΓΗ της Κυριακής"

Σλάβοϊ Ζίζεκ: "Χρειαζόμαστε σε όλη την Ευρώπη κόμματα σαν τον ΣΥΡΙΖΑ

Ημερομηνία δημοσίευσης: 10/06/2012

Η τραγωδία χωρών όπως η Ελλάδα είναι πως πήραν ό,τι χειρότερο είχε να επιδείξει ο καπιταλισμός. Χρειαζόμαστε μία εξαιρετικά αδίστακτη πραγματιστική αντιμετώπιση. Οι παραδοσιακές δυνάμεις θα επιχειρήσουν να παρουσιάσουν τον ΣΥΡΙΖΑ σαν να πρόκειται για τρελούς ριζοσπάστες και από την άλλη μέρος της Αριστεράς θα τον κατηγορήσει πως κάνει εκπτώσεις και βελτιωτικές ενέσεις



    Ο ριζοσπάστης διανοητής Σλάβοϊ Ζίζεκ, του οποίου το έργο, που συνδυάζει τη λακανική ψυχανάλυση, τον χεγκελιανισμό και τον μαρξισμό, που όρισε την ιδεολογία και έχει καθορίσει τη μεταμοντέρνα φιλοσοφία όσο λίγοι μίλησε στην "Αυγή" της Κυριακής στις εγκαταστάσεις του "Κόκκινου 105.5". Φορώντας μια μπλούζα με το σήμα της ειρήνης και με το motto "Music is respect" (Η μουσική είναι σεβασμός) και με ιδιαίτερα καλή διάθεση μας μίλησε για την Αριστερά, για το κίνημα, τον ΣΥΡΙΖΑ και τον ρόλο του σύγχρονου διανοούμενου.



*"Μόνο μια νέα 'αίρεση' - που αυτή την στιγμή εκπροσωπείται από τον ΣΥΡΙΖΑ- μπορεί να σώσει ό,τι αξίζει να σωθεί από την ευρωπαϊκή κληρονομία: τη δημοκρατία, την πίστη στους ανθρώπους, την ισότητα , την αλληλεγγύη κ.λπ.". Θα μπορούσατε να μας εξηγήσετε πώς αυτή η "αίρεση" του ΣΥΡΙΖΑ θα μπορούσε να μας σώσει ακόμη, σε επίπεδο Ευρώπης και έστω ως παράδειγμα;

Παραμένω σε μεγάλο βαθμό αυτό που μου καταλογίζει πολύς κόσμος, δηλαδή ευρωκεντρικός, και δεν δέχομαι τη γενικόλογη απόρριψη πως η Ευρώπη είναι απλά ιμπεριαλιστική. Θεωρώ πως όλες οι αξίες περί χειραφέτησης, η ισότητα, η δημοκρατία, η ελευθερία, είναι βαθιά ριζωμένες στην ευρωπαϊκή παράδοση. Τώρα βρισκόμαστε σε μια πολύ επικίνδυνα παράδοξη κατάσταση: η ευρωπαϊκή κληρονομιά απειλείται εκ των έσω.
Δεν μου αρέσει ο μουσουλμανικός φονταμενταλισμός, αλλά δεν νομίζω πως είναι σοβαρή απειλή. Η πραγματική απειλή έρχεται από την ίδια την Ευρώπη, από τη μία χωρίς όραμα ακολουθεί μια τεχνοκρατική προσέγγιση στο πλαίσιο της καλά οργανωμένης κοινής αγοράς και από την άλλη υπάρχει ένα συμπληρωματικό κομμάτι πολιτικής ενός νέου λανθασμένου ευρωπαϊκο-εθνικιστικού ρατσιστικού μορφώματος που μας προστατεύει από τη μεταναστευτική απειλή.
Φαντάζεστε μια τέτοια Ευρώπη; Με μια σφαιρική τεχνοκρατική πολιτική από τη μια και σε επίπεδο ιδεολογίας κάτι παρόμοιο με αυτό που σηματοδοτούσε ο Μπερλουσκόνι στην Ιταλία, ο Όρμπαν στην Ουγγαρία, ο Βίλντερς στην Ολλανδία... Αυτό θα σηματοδοτούσε το πραγματικό τέλος της Ευρώπης. Στις πολιτικές μάχες δεν πρέπει να επιτρέπεις στον εχθρό να καθορίζει το πεδίο. Λένε πως η Ελλάδα αποτελεί απειλή για την Ευρώπη, αλλά δεν πρέπει να αποδεχθούμε το επιχείρημα μπαίνοντας στη διαδικασία αποδόμησης.
Θα έπρεπε να τους αντιτάξουμε το εξής: "Ποιοι είστε εσείς που μιλάτε υπέρ της Ευρώπης; Εσείς είστε οι προδότες". Η απάντησή σας, εσάς των Ελλήνων, στους συντηρητικούς που υποστηρίζουν πως η μεταμοντέρνα ανοχή στην ομοφυλοφιλία απειλεί τις οικογενειακές αξίες πρέπει να είναι: Ποιοι είναι αυτοί που μιλάνε για τέτοιες αξίες; Όλοι γνωρίζουν πως οι νεοφιλελεύθερες πρακτικές κατάφεραν να προκαλέσουν μεγαλύτερη συντριβή στις οικογενειακές αξίες από ό,τι όλοι οι ομοφυλόφιλοι μαζί. Με αυτόν τον τρόπο δεν αποξενώνονται οι μελλοντικοί σύμμαχοί μας.
Είναι σημαντικό να παλέψουμε για να κερδίσουμε εκείνους που δεν είναι απαραίτητα εχθρικοί απέναντί μας. Αν μιλήσεις με κάποιους σεχταριστές αριστερούς για οικογενειακές αξίες, θα σου πουν πως πλησιάζεις τον φασισμό. Γιατί να αφήσουμε το αίσθημα του καθήκοντος και της αυτοθυσίας, της στρατιωτικής πειθαρχίας και της κοινότητας στους εχθρούς; Είναι καιροί που χρειαζόμαστε συλλογικές θυσίες και στρατιωτική πειθαρχία και η Αριστερά κάνει συχνά το λάθος να παραχωρεί στον εχθρό κάθε δικαίωμα αναφοράς στην ηθική.



* Στις μέρες μας τόσο το ευρωπαϊκό όσο και το ελληνικό κατεστημένο χρησιμοποιούν τον παράγοντα του "φόβου" σε μία απόπειρα να αποτραπεί η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ. Θεωρείτε πως κάτι τέτοιο αποτελεί ένδειξη πως η Δεξιά έχει χάσει την ιδεολογική μάχη και πλέον χρησιμοποιεί όπλα τελευταίας καταφυγής;

Δυστυχώς δεν είμαι τόσο αισιόδοξος, καθώς μπορεί έως έναν βαθμό να βλέπουμε την υπερίσχυση της πολιτικής του φόβου -ακόμη και κατά τον Ψυχρό Πόλεμο είχαμε να κάνουμε με μία σύγκρουση θετικών οραμάτων, ακόμη και οι φασίστες είχαν κάποια μορφή θετικού οράματος μιας οργανικής κοινότητας. Σήμερα όμως έχουμε από τη μία την τεχνοκρατική αποτελεσματικότητα που καθορίζεται από ειδήμονες ανεξάρτητα από το αν αυτή ισχύει ή όχι, άνευ πάθους.
Ο μόνος τρόπος να βάλουμε το πάθος στην πολιτική είναι μέσω του φόβου, το λυπηρό όμως είναι πως αυτό δεν αποτελεί πρακτική μόνο της Δεξιάς. Θεωρώ πως είναι εξαιρετικά σημαντικό σήμερα να σταματήσουμε να αντισταθμίζουμε την απειλή και να λειτουργήσουμε όχι σαν δύναμη φόβου, αλλά ελπίδας και θετικού οράματος. Αν δούμε ψυχρά την κατάσταση, θα διαπιστώσουμε ότι δεν είναι όλα τόσο μαύρα όσο θέλουν να μας τα παρουσιάσουν.
Nα σας δώσω ένα παράδειγμα. Ακόμη και οι ταινίες καταστροφής κρύβουν ένα υποβόσκον ουτοπικό μήνυμα ελπίδας. Πάρτε για παράδειγμα μια κακή εμπορική ταινία το 2012 που αφορά τη μαζική καταστροφή του πλανήτη. Το λυπηρό είναι βέβαια πως για να λειτουργήσουμε αλληλέγγυα πρέπει να απειλείται ο πλανήτης από κάποιον... αστεροειδή. (γέλια)


* Το 2011 σημαδεύτηκε από εξεγέρσεις και μαζικές διαδηλώσεις παγκοσμίως, από την πλατεία Ταχρίρ μέχρι τα κινήματα "Καταλάβατε". Σε ποιο βαθμό θα μπορούσαμε να πούμε πως το περασμένο έτος σηματοδότησε την αλλαγή στον τρόπο που αντιδρούν οι μάζες, άνευ ιδιαίτερης οργάνωσης πολλές φορές μαχόμενοι ωστόσο την απολυταρχική διακυβέρνηση των καπιταλιστικών αγορών;

Θεωρώ πως ζούμε σημαντικές στιγμές. Μου αρέσει να είμαι κυνικός, ίσως και σαρκαστικός, με αυτούς μου μιλούν για οργασμικές λαϊκές μαζώξεις. Αυτό που έχει σημασία είναι η επόμενη μέρα. Αν είναι πέντε χρόνια αργότερα να συναντιόμαστε να αναπολούμε αυτές τις στιγμές, τότε δεν έχει νόημα. Δεν θεωρώ πως τα πράγματα θα επιστρέψουν στην προτεραία κατάσταση, κάτι τέτοιο θα ήταν πολύ καλό, βλέπουμε όμως πως η κρίση συνεχίζεται, στην Ισπανία θα υπάρξουν νέες εκρήξεις.
Σημασία έχει να προχωρήσουμε ένα βήμα μπροστά από την απλή διαμαρτυρία, γι' αυτό και υποστηρίζω τον ΣΥΡΙΖΑ, διότι κάνει αυτήν την ιστορική προσπάθεια να αντιταχθεί σε ένα είδος Αριστεράς, όπως διαμορφώθηκε την προηγούμενη δεκαετία και το οποίο αναλωνόταν μονάχα στην έκρηξη χωρίς να συμβαίνει τίποτα μετά. Κινούμασταν από τη μία εξέγερση στην επόμενη, με αποτέλεσμα μακροπρόθεσμα αυτό να λειτουργεί σταθεροποιητικά για το σύστημα.
Χρειαζόμαστε σε όλη την Ευρώπη κόμματα σαν τον ΣΥΡΙΖΑ που δεν θα φοβούνται να προχωρήσουν ένα βήμα μπροστά, με όλους τους κινδύνους που ενέχει μια τέτοια κίνηση. Η κατάσταση είναι κακή, το πιθανότερο είναι πως η Ευρώπη θα μποϋκοτάρει την Ελλάδα για ένα διάστημα, στην περίπτωση που επικρατήσει ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά αυτό το πνεύμα, πως δεν φοβόμαστε να αντιμετωπίσουμε το αδύνατο, είναι το ουσιώδες...
Κανείς δεν ξέρει πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα. Ο στόχος τώρα είναι να συνδυαστούν οι αρχές της ριζοσπαστικής πολιτικής και των αλλαγών και την ίδια στιγμή να αποφευχθούν πλήρως οι σεχταριστικές προσεγγίσεις. Πρέπει να καταστεί σαφές πως, αν ελέγχεται σωστά, ο καπιταλισμός μπορεί να είναι αποτελεσματικός. Η λογική δεν είναι να αναλωθούμε σε σεχταριστικούς αγώνες. Η τραγωδία χωρών όπως η Ελλάδα είναι πως πήραν ό,τι χειρότερο είχε να επιδείξει ο καπιταλισμός.
Χρειαζόμαστε μία εξαιρετικά αδίστακτη πραγματιστική αντιμετώπιση. Οι παραδοσιακές δυνάμεις θα επιχειρήσουν να παρουσιάσουν τον ΣΥΡΙΖΑ σαν να πρόκειται για τρελούς ριζοσπάστες και από την άλλη μέρος της Αριστεράς θα τον κατηγορήσει πως κάνει εκπτώσεις και βελτιωτικές ενέσεις. Γιατί όχι; Πρόκειται για ένα υπέροχο παράδοξο, αν αποδειχθεί πως ένα αριστερό κόμμα -τρελό κατά τους μεχρι τώρα κυβερνώντες- όπως ο ΣΥΡΙΖΑ καταφέρει να κάνει ακόμη και τον καπιταλισμό να λειτουργεί καλά.
Πρέπει να σπάσουμε τα ταμπού που χρησιμοποιούν ακόμη και κάποιοι αριστεροί, οι οποίοι θεωρούν πως η ριζοσπαστική Αριστερά δεν μπορεί να κυβερνήσει, ότι μπορεί να έχει μια ενθουσιώδη στιγμή, αλλά, όταν πρόκειται για διακυβέρνηση, πρέπει να αναλάβουν οι πραγματιστές. Πρέπει να δείξουμε πως μπορούμε να μην φοβηθούμε, πρέπει να ανακαλύψουμε την ικανότητα να κάνουμε καθημερινή δουλειά, όχι μόνο μεγάλα όνειρα, να δούμε τι σημαίνουν για τους απλούς ανθρώπους. Μπορεί να πρόκειται για παγκόσμιο σύστημα, αλλά όχι ομογενές, αλλαγές γίνονται. Δεν είναι κακό να θέλουν οι απλοί άνθρωποι την ηρεμία τους και μια καλή ζωή, η Αριστερά θα έπρεπε να ασχολείται με αυτό.



* Τάσσεστε υπέρ της "πολιτικοποίησης της πολιτικής", ωστόσο ακόμη και η καμπάνια του ΣΥΡΙΖΑ -όπως παρουσιάζεται από τα εγχώρια και τα διεθνή ΜΜΕ- δείχνει ότι, αν και δεν είναι προσωποπαγές κόμμα, επικεντρώνεται στον Αλέξη Τσίπρα. Πώς μπορούμε να κάνουμε τη μετάβαση από τον Τσίπρα στον ΣΥΡΙΖΑ; Ακόμη έχετε πει πως σε ό,τι αφορά την ταξική συνειδητοποίηση των ανθρώπων "δεν υπάρχουν σαφή δομικά χαρακτηριστικά". Μπορεί να επιτευχθεί η πολιτικοποίηση της πολιτικής;

Η πολιτικοποίηση της πολιτικής πρέπει να γίνει το αντιστάθμισμα είτε της ουδέτερης τεχνοκρατίας είτε της επίπλαστης πολιτισμικής πολιτικής όπου τα ζητήματα αφορούν τις εκτρώσεις, τη μετανάστευση, τον ρατσισμό. Υπάρχει μια σαφής αναγκαιότητα, ας μην ζούμε σε ψευδαισθήσεις. Υπάρχουν πολλές θεωρίες για το πώς να τραβήξεις την προσοχή από την προσωποποιημένη πολιτική, ωστόσο είναι στοιχείο ταυτοποίησης, χρειάζεται ένας ηγέτης. Ας πάρουμε για παράδειγμα τη Σοβιετική Ένωση, όπου ο Λένιν επέμενε πως δεν χρειάζονται ηγέτες και μια γενιά αργότερα είχαν τον ισχυρότερο ηγέτη. Δεν είναι ειρωνικό;
Αυτό που πρέπει να προσέξει ο Τσίπρας είναι να μην φοβηθεί να τσαλακωθεί, αυτό δεν θα τον κάνει πιο αδύναμο αλλά ισχυρότερο. Πιο σημαντικό είναι το πώς το πρόσωπο θα επηρεάσει την ενότητα του κινήματος. Με ανησυχεί περισσότερο το κατά πόσο θα μπορέσει ο ΣΥΡΙΖΑ να δημιουργήσει κυβέρνηση, η οποία θα μπορέσει να διεισδύσει και να αλλάξει τον κρατικό μηχανισμό της πελατειακής πρακτικής κ.ο.κ. Φαντάζεστε τι προβλήματα έχει να αντιμετωπίσει ο ΣΥΡΙΖΑ έχοντας από την μία την Ευρώπη και από την άλλη να πρέπει να προσπαθεί να αλλάξει το σύστημα, με τους γραφειοκράτες και τους βολεμένους να γίνονται εχθροί και να αντιστέκονται;
Ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να αλλάξει τον κρατικό μηχανισμό, να τον καθαρίσει, να τον κάνει λειτουργικό. Δεν αναπαράγω τα στερεότυπα για τους Έλληνες, ακόμη και αν το κράτος σας είναι διεφθαρμένο όπως λένε οι δυτικοί, εκείνοι είναι που συνεργάστηκαν μαζί του. Γνωρίζετε πως αναφέρονται στους Έλληνες ως τους τεμπέληδες, φοροδιαφεύγοντες, διεφθαρμένους, ξέρουμε ποια κόμματα αντιπροσωπεύουν αυτήν τη διαφθορά, η Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ, που μοιράζονταν τόσα χρόνια την εξουσία, και την ίδια ώρα η Δύση υποστηρίζει τα δύο αυτά κόμματα ως μόνη διέξοδο από την κρίση.
Δεν είναι παράδοξο; Αν μιλούσαν σοβαρά κατά της διαφθοράς και της πελατειακότητας, τότε ο ΣΥΡΙΖΑ είναι η απάντηση. Λένε πως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει εμπειρία διακυβέρνησης. Πράγματι δεν έχει εμπειρία στο πώς να διαφθείρει και να καταστρέφει μια χώρα. Νομίζω πως αυτή η απειρία του ΣΥΡΙΖΑ του δίνει και το προβάδισμα και την ευκαιρία. Κάθε μορφή αλληλεγγύης σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι απαραίτητη, όχι μόνο αυτή κάποιων τρελών διανοούμενων (γέλια)...
Είναι σημαντικό τα σωματεία, οι οργανισμοί να δείξουν αλληλεγγύη. Δεν μου αρέσει το επιχείρημα πως η Γερμανία θέλει να μας ανακαταλάβει, γιατί οι εχθροί είναι και εσωτερικοί -και αυτός είναι ο λόγος που δεν θα σας σώσει ο εθνικός πατριωτισμός.


* Είναι πιο εφικτό σήμερα από ό,τι ήταν πριν από χρόνια να λάβει χώρα η πολυπόθητη επανάσταση; Το όνειρο κάθε αριστερού για επανάσταση πιστεύετε πως θα γίνει ποτέ πραγματικότητα ή θα παραμείνει όνειρο παντοτινό;

Πρέπει να είμαστε ακριβείς στον ορισμό της επανάστασης. Επανάσταση για μένα είναι η αληθινή επανάσταση, αυτή που ξεκινάει με τη μετριοπαθή δουλειά της αναδόμησης της κοινωνίας με υπομονή. Πραγματική επανάσταση δεν είναι πλέον η έφοδος στα χειμερινά ανάκτορα... Και μετά τι; Πώς αναδομούμε την χώρα; Δεν έχω τίποτε με τη συγκεκριμένη λέξη, αλλά πρέπει να είμαστε εξαιρετικά σαφείς: ο 20ός αιώνας έχει παρέλθει, δεν μπορούμε να επιστρέψουμε όσο κι αν τον νοσταλγούμε.
Αν πέτυχε κάτι ο καπιταλισμός, ήταν να επαναστατικοποιήσει τις κοινωνίες μας. Οι αλλαγές της τελευταίας δεκαετίας ήταν ραγδαίες. Το πρόβλημα με την Αριστερά είναι πως για καιρό είχε αναλάβει ρόλο αντίδρασης, αλλά στον σημερινό νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό, τον ρυθμό τον έδιναν οι άλλοι, ρόλος της Αριστεράς ήταν να διασώζει ό,τι σώζεται, να μάχεται για παλιά δικαιώματα.
Πριν από 30 χρόνια η απεργία των ανθρακωρύχων στη Βρετανία μπορεί να ήταν ηρωική, αλλά πολεμούσαν για έναν χαμένο σκοπό. Η Αριστερά μπορεί να παλέψει, αλλά δεν υπάρχει εγγύηση πως θα βρει τον τρόπο όπως και το ότι θα τα καταφέρει με μαρξιστικούς όρους. Πλέον δεν υπάρχουν βεβαιότητες, η μόνη βεβαιότητα είναι πως, αν αφήσουμε το σύστημα να προχωράει απερίσπαστο προς την κατεύθυνση που προχωράει, τότε κινούμαστε προς τη δημιουργία μιας νέας απολυταρχικής κοινωνίας σε δύο - τρεις δεκαετίες.
Δεν θα πρόκειται για παλαιού τύπου φασισμό, όμως, αλλά για ένα ηδονιστικά ανεκτικό απολυταρχικό σύστημα, με τους πολίτες να απολαμβάνουν κάποιες ελευθερίες όπως ο καταναλωτισμός, οι σεξουαλικές ελευθερίες. Αλλά την ίδια ώρα θα πρόκειται για μια ασφυκτικά ελεγχόμενη κοινωνία. Όταν ο καπιταλισμός ξεκίνησε να λειτουργεί αποτελεσματικά, παρήγαγε και την ανάγκη για δημοκρατία. Ο πεσιμισμός μου έγκειται στο ότι ο γάμος, η άρρηκτη σχέση ανάμεσα σε καπιταλισμό και δημοκρατία έχει πλέον διαρρηχθεί, πήραν διαζύγιο. Έχουμε νέες μορφές καπιταλισμού, όπως στην Κίνα και τη Σιγκαπούρη, με στοιχεία δυναμικής παραγωγής, όπου δεν ανακύπτει η αναγκαιότητα για δημοκρατία. Αυτή η απώλεια της δημοκρατίας θα έπρεπε να ανησυχεί τους Ευρωπαίους φιλελεύθερους και όχι ο ΣΥΡΙΖΑ.



* Έχετε περιγράψει τον εαυτό σας σαν "κομμουνιστή με μια ιδιαίτερη αίσθηση" σαν, "ριζοσπάστη αριστερό" και έχετε εκφράσει άποψη επί πολλών και διαφορετικών θεμάτων. Ποιος θεωρείτε πως πρέπει να είναι ο ρόλος του μεταμοντέρνου διανοούμενου όντας κάποιος που έχει μιλήσει στους καταληψίες του κινήματος Occupy και έχει επισκεφθεί και την Ελλάδα για να μιλήσει υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ; Πρέπει αυτή η τακτική της δράσης που ακολουθείτε να είναι ο κανόνας ή η εξαίρεση για τους διανοούμενους;


Έχω μιλήσει και για θέματα για τα οποία δεν έχω την παραμικρή ιδέα (γέλια). Θα πρέπει να είναι κανόνας, αλλά "όχι για γενική χρήση" αν θέλετε. Επιμένω να λέω πως ως φιλόσοφος δεν έχω μεγάλες απαντήσεις. Θεωρώ πως καθήκον μας σήμερα δεν είναι να παρέχουμε απαντήσεις, αλλά να διευκολύνουμε τους ανθρώπους στη διαδικασία να θέσουν τη σωστή ερώτηση. Η ιδεολογική συγκάλυψη είναι όταν καταπιάνεσαι με το πραγματικό πρόβλημα αλλά ο τρόπος με τον οποίο διαμορφώνεις το πρόβλημα το συγκαλύπτει. Δεν μπορώ να παρέχω καθοδήγηση, μπορώ όμως να κάνω τους ανθρώπους να δουν τις όποιες απειλές και να τους ανοίξω τα μάτια στις νέες.
Δεν ξέρω αν γνωρίζετε τι συμβαίνει στη βιογενετική γίνεται ολοένα και πιο δυνατό να συνδεθεί ο ανθρώπινος εγκέφαλος με έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή ο οποίος διαβάζει τις βασικές λειτουργίες και εντολές. Κάποιος που βρίσκεται σε αναπηρικό καροτσάκι θα μπορεί να το κινήσει μόνο με τη σκέψη, μόνο αν σκεφτεί την εντολή "μπροστά"...
Το πρόβλημα που ανακύπτει είναι πως, όταν οι σκέψεις μπορούν να πάνε από μέσα έξω, τότε μπορεί να γίνει και το αντίστροφο. Αυτή είναι η τελευταία ανακάλυψη στα ζητήματα άμυνας. Πώς να ελέγχονται οι μάζες χωρίς καν να πυροβολήσεις, με τη δημιουργία ραδιοκυμάτων. Στις ΗΠΑ υπάρχει η συσκευή και έχει μέγεθος βαλίτσας. Τα ηθικά ζητήματα είναι τεράστια: πώς αντιδρούμε εμείς στην πιθανότητα να ελέγχονται οι σκέψεις μας από αυτούς που μας κυβερνούν. Και τούτο δεν αποτελεί πλέον ουτοπία, όπως στην ταινία "Ο άνθρωπος από την Μαντζουρία". Παρεμπιπτόντως, στη νέα έκδοση η Μέριλ Στριπ είναι πολύ καλή...